OpinieArbeidsomstandigheden

De uitzendsector moet misstanden wel zelf aanpakken

De grens tussen goede en kwaadwillende uitzendbureaus is dun, zegt Malgorzata Bos-Karczewska in reactie op een pleidooi van een van de koepels van deze bureaus. Ze is hoofdredacteur van Polonia.nl, een website voor Polen in Nederland.

Dat het rapport van Emile Roemer van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten bij veel uitzendbureaus verkeerd zou vallen, was te verwachten. Het urgente advies aan de regering behelst een reeks beperkingen en lasten – waaronder verplichte certificering – die de handelingsvrijheid van de bureaus beperken. Dat is nodig om de positie van arbeidsmigranten te verbeteren, omdat ‘we arbeidsmigranten moeten behandelen als gelijkwaardige en volwaardige deelnemers aan onze samenleving’.

Marco Bastian, directeur van de koepel van uitzendbureaus NBBU, (Opinie, 11 november) beklaagt zich dat voorvallen en incidenten met arbeidsmigranten nu het beeld bepalen. Het volledige plaatje zou anders zijn. Daarmee neemt hij feitelijk afstand van het rapport-Roemer dat duidelijk maakt dat er, naast vele voorbeelden van goede praktijken, sprake is van structurele misstanden.

Schimmige bedrijfjes

Dat geldt in de eerste plaats voor de duizenden schimmige, zo niet ronduit malafide uitzendbureaus en -bureautjes die zich de afgelopen dertien jaar op de bemiddeling van werknemers uit Midden- en Oost-Europa hebben geworpen. Er is onvoldoende zicht op hun doen en laten. De zelfregulering van de uitzendsector werkt niet – in ieder geval niet buiten de ledenkringen van de twee koepels ABU en NBBU. Beheersing en handhaving moet van de overheid komen.

Een recent incident ter illustratie. Op een uitgelekte video – gepubliceerd op AD online – zien we hoe een ‘manager’ van een als bonafide bekendstaand uitzendbureau een Roemeense uitzendkracht slaat en schopt. Hij voelt zich blijkbaar vrij om zo met uitzendkrachten om te gaan. Wat is de reactie van uitzendkoepels op dit onoorbare gedrag?

Het desbetreffende uitzendbureau is geen lid van ABU en NBBU. De grote vleesfabriek waar betrokkene werkt, zegt een samenwerking op, het gaat om tien arbeidskrachten. Maar een ander slachthuis stelt niet om deze grote ‘leverancier’ van een paar honderd arbeidsmigranten heen te kunnen. Want het slachthuis is niet in staat zelf de huisvesting voor arbeidsmigranten te regelen.

De grens tussen het bonafide en het malafide deel van de sector is poreus. Bepaalde sectoren zijn verslaafd geraakt aan goedkope flex-handjes die direct beschikbaar zijn, of weer snel afgedankt kunnen worden, corona of niet. Die verslaving werkt, in combinatie met onwetendheid en afhankelijkheid bij arbeidsmigranten, structurele misstanden in de hand.

Wie vult de lege schappen?

Corona zorgt nu voor een röntgenfoto van de maatschappij. Duidelijk is geworden hoe belangrijk arbeidsmigranten zijn, bijvoorbeeld in de logistiek en de voedselvoorziening. Zonder hen dreigen de schappen in de winkels leeg te raken. Hoe zorgen we ervoor dat zij ons kunnen en willen blijven bedienen, in gezondheid en welzijn? De vergrijzing van onze maatschappij maakt deze vraag extra urgent.

Corona kan als een katalysator werken als daardoor een nieuwe houding ontstaat, van respect voor arbeid en voor duurzame arbeidsrelaties, of het nu mensen in het onderwijs, de zorg of arbeidsmigranten betreft.

De Amerikaanse filosoof Michael Sandel waarschuwt in zijn laatste boek ‘De tirannie van verdienste: over de toekomst van de democratie’ dat het niet respecteren van arbeid een voedingsbodem voor populisme vormt.

In bepaalde sectoren is men toekomstgerichte oplossingen aan het bedenken. Zo gaan ondernemers in de glastuinbouw aan de slag met het ontwikkelen van duurzame relaties met internationale werknemers. Dat is nodig om invulling te geven aan de kern van het rapport-Roemer: ‘Het gaat erom dat geen enkele arbeidsmigrant meer in een situatie kan komen waarin u of ik niet zelf zouden willen belanden wanneer wij tijdelijk in een ander land gingen werken.’ Dat te realiseren, blijft een forse uitdaging, ook voor de NBBU en zijn leden.

Lees ook:

Ziek op kantoor, te weinig afstand; veel meldingen van bedrijven die coronaregels aan de laars lappen

De Inspectie SZW, de vroegere arbeidsinspectie, heeft dit jaar een recordaantal meldingen binnen gekregen. Bijna de helft daarvan was corona-gerelateerd.

Uitzendbranche vindt zich te gemakkelijk weggezet als malafide

Journalisten gaan er op grond van incidenten te gemakkelijk vanuit dat de hele uitzendbranche niet deugt. Ten onrechte, vindt Marco Bastian, directeur van de brancheorganisatie NBBU.

Advies aan kabinet: geef mensen die gebruik maken van malafide uitzendbureaus een fikse boete

Een apk-keuring voor uitzendbureaus moet Oost-Europese arbeidskrachten behoeden voor onzekerheid, uitbuiting en onmenselijke situaties. Dat adviseert het aanjaagteam van Emile Roemer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden