ColumnStevo Akkerman

De Syrische Ali is dood, je maag draait ervan om

Het begon met het bericht dat een Syrische jongen van 14 jaar zich in het asielzoekerscentrum van Gilze van het leven had beroofd, en binnen één minuut – dit was maandagmiddag – volgden in mijn tijdlijn nog twee berichten over vluchtelingen. Van die berichten waar je maag van omdraait, terwijl je hoofd verwoede pogingen doet om reëel dan wel realistisch te blijven. Trek niet te snel conclusies, pas op met historische vergelijkingen, erken de politieke dilemma’s, laat je niet meeslepen. Maar wie zegt dat het hoofd gelijk heeft?

Ali wilde cardioloog worden

Eerste bericht. Ali Ghezawi was al negen jaar onderweg, nadat zijn ouders besloten met hun vijf kinderen te vluchten uit Syrië. Twee keer was het gezin in Spanje, waar ze een verblijfsstatus kregen, maar uiteindelijk zochten ze hun heil in Nederland. Ali wilde cardioloog worden, vertelde zijn jongere broertje aan het AD. Hij voelde zich veilig in Nederland, sprak vijf talen en was op pagina 623 van het medisch handboek ‘Anatomy’. Maar toen het gezin onlangs te horen kreeg definitief niet in Nederland te mogen blijven, knapte er iets in hem. Hij wilde niet meer praten en eten, en vorige week maakte hij een einde aan zijn leven.

Per ommegaande teruggestuurd door de Britse rechter

Tweede bericht. Afkomstig uit een Britse krant van 3 augustus 1939, en op 3 augustus 2020 opnieuw verspreid via een tweet van Working Class History. De kop luidt: ‘Joodse vluchtelingen uit Duitsland in tranen na deportatievonnis’. Het gaat om twee jonge Joden, Walter Altmann en Gunther Mann, die per roeiboot vanuit Oostende het Kanaal waren overgestoken, en nu per ommegaande werden teruggestuurd op last van de Britse rechter. “Beiden zeiden dat ze liever waren verdronken of anderszins omgekomen, dan terug te moeten naar Duitsland.” De tweet voegt eraan toe dat de twee mannen later de dood vonden in een concentratiekamp.

Een kwart van de kinderen heeft geen begeleider, 20 procent is gehandicapt

Derde bericht. Het International Rescue Committee, in 1933 opgericht door Albert Einstein om vluchtelingen uit nazi-Duitsland bij te staan, meldt dat bijna alle 200 kinderen die dit jaar werden gered op de Middellandse Zee, nu vast zitten in gevangenkampen in Libië. De meeste van deze kinderen – ik citeer hier Carolien Roelants in NRC – zijn Somalisch, Eritrees of Soedanees. Een kwart van hen heeft geen begeleider, 20 procent is gehandicapt. Deze kinderen delen het lot van alle migranten in Libië, vorige maand door de VN als volgt beschreven: “We blijven berichten krijgen over moorden, foltering, seksueel geweld, arbitraire opsluiting, ontvoeringen, handel in en verkoop van migranten.”

Wat kan het hoofd nu nog aanvoeren? De Libische kustwacht opereert met financiële steun van de EU, en dus van Nederland, want wij vinden alles beter dan dat mensen onze grenzen bereiken en een beroep doen op het Vluchtelingenverdrag waar wij bij aangesloten zijn. Wie Europa toch weet te bereiken, moet asiel aanvragen in het land van aankomst, wat de last onevenredig bij de zuidelijke lidstaten legt; de familie Ghezawi ondervond daarvan de gevolgen. Ali is dood, je maag draait ervan om.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden