Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Socialistische Partij staat voor onmogelijke taak

Opinie

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
Column

En weer moet er iemand bij de Socialistische Partij geslachtofferd worden om de partij nog enige geloofwaardigheid te laten behouden. 

Ron Meyer kwam na de teleurstellende verkiezingen voor de Staten tot de conclusie dat het allemaal minder inhoudelijk moest en een stuk brutaler. Wij dienen de partij te zijn van de geheven middelvinger, vond Meyer. De partij moest weer populistischer worden en harder tegen het establishment aanschoppen.

Lees verder na de advertentie

Dat hebben we geweten. Of Timmermans en de PvdA profiteerden van de totaal verkeerd uitgepakte SP-­parodie op sociaal-democratische Europese politiek, dan wel dat de kiezer, ten einde raad over waar de SP nu eigenlijk zelf voor staat, maar eieren voor zijn geld koos, we zullen het niet weten.

Schelden

Een inhoudelijke campagne werkt niet voor de SP en ook de keuze om dan alleen nog maar te gaan schelden op anderen ook niet. Een campagne, waarbij afschaffen van het eigen risico in de zorgverzekering centraal staat, slaat niet aan, maar ook de eenvoudige leuze ‘stem tegen’ zet geen zoden aan de dijk. Hoe logisch en verklaarbaar de aankondiging van het aftreden op termijn van Meyer ook, ook dat zal niet helpen. Zijn opvolger zal met hetzelfde probleem eindeloos opnieuw geconfronteerd worden.

Geschiedenis van de partij en het imago zitten te zeer in de weg

Uit veel onderzoek naar opvattingen en gedrag van kiezers wordt steeds duidelijker dat er een enorm gat ligt in de kiezersmarkt. Een partij die het lukt een geloofwaardig mengsel te maken van sociaal-economisch linkse opvattingen en cultureel meer behoudende tot rechtse standpunten zou een nog immer groeiend deel van de kiezers aan kunnen spreken.

De politicoloog Rudy Andeweg sprak vorig jaar in zijn afscheidscollege als hoogleraar aan de Leidse universiteit zelf van een groeiend probleem. De Haagse politiek is minder en minder een afspiegeling van de kiezers. De groeiende groep economisch links, maar cultureel rechts georiënteerde kiezers wordt niet of nauwelijks vertegenwoordigd.

De SP en de PVV zouden de aangewezen partijen zijn om dit deel van de kiezers te vertegenwoordigen, maar dat lukt om één of andere reden maar niet. De SP heeft het imago ronduit links te zijn. Punt. En Wilders’ PVV is rechts. Klaar. Nuances zijn er, uiteraard, maar zijn niet doorslaggevend als het om het imago van een partij gaat en de plek die de kiezer de bewuste partij geeft op een ééndimensionale links/rechts-schaal.

Daaruit zou gemakkelijk de conclusie kunnen volgen dat een bestaande partij dus nooit dit gat in de kiezersmarkt zal kunnen aanboren. Geschiedenis van de partij en het imago zitten te zeer in de weg. Het is aannemelijk dat die conclusie klopt.

Helemaal nieuw hoeft echter ook niet per definitie te kloppen, zoals het voorbeeld van het voormalige PvdA-Kamerlid Jacques Monasch van een paar jaar geleden aantoont. Monasch had goed geluisterd naar politicologisch Nederland en begon een eigen lijst bij de laatste Kamerverkiezingen met een sociaal-economisch links georiënteerd programma en voor het overige doorspekt met cultureel conservatisme. Hij kreeg bij de kiezer geen poot aan de grond. Dit gat in de kiezersmarkt, of om met Andeweg te spreken dit probleem in de vertegenwoordiging van de kiezer, zal dus vooralsnog wel blijven bestaan. Het voortijdig terugtreden van een partijvoorzitter of, voor mijn part, zoiets als het gedwongen aftreden van een partijleider zal daar zeker niets aan afdoen.

Lex Oomkes is politiek commentator bij Trouw, en schrijft wekelijks een column.

Deel dit artikel

Geschiedenis van de partij en het imago zitten te zeer in de weg