opinie

De samenleving versplintert, perk daarom de vrijheid van onderwijs in

Edwin van der Sar deelt op een schoolplein fietshelmen uit. Beeld ANP

Vrijheid van onderwijs: niet afschaffen, maar inperken, aldus Carel Verhoef, auteur van het boek ‘Inperking vrijheid van onderwijs’.

Al decennialang bestaan er grote ergernissen over het functioneren van de vrijheid van onderwijs, art. 23 van de Grondwet. Ondanks de scheiding van kerk en staat bestaan er in ons land door de staat gefinancierde rooms-katholieke, protestants-christelijke, reformatorische, evangelische, interconfessionele, vrijgemaakt-gereformeerde, joodse, hindoeïstische, orthodox en liberaal islamitische en vermeende Gülenscholen en nog meer.

De vrijheid van onderwijs zorgt niet alleen voor deze enorme segregatie, maar bepaalt tevens dat de staat zich niet mag bemoeien met de inhoud van het onderwijs. Ook houdt deze de achterhaalde maatschappelijke verzuiling, op het gebied van het onderwijs, in stand.

De belangrijkste reden om de vrijheid van onderwijs in te perken, is de versplintering van onze samenleving. In onze steden groeien honderden jongeren op die zich tegen onze westerse maatschappij verzetten en die zich geen Nederlander voelen. De school is de enige plaats waar alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, bij elkaar gebracht kunnen worden. Via de vakken levensbeschouwing en burgerschapsvorming wordt hen kennis van andere godsdiensten en levensbeschouwingen bijgebracht en worden hen de waarden en normen van onze westerse beschaving en de grondslagen van onze parlementaire democratie aangeleerd.

Art. 23 zou zodanig ingeperkt moeten worden dat het niet langer mogelijk is om scholen op te richten en te onderhouden op grond van een godsdienstige overtuiging. Het openbaar onderwijs en het bijzonder onderwijs op godsdienstige grondslag zouden moeten worden samengevoegd tot de gemengde school voor alle gezindten. Bijzonder onderwijs zou beperkt moeten worden tot scholen die van een degelijk wetenschappelijk onderbouwd pedago-gisch/didactisch concept uitgaan, zoals bijvoorbeeld Montessori- en Jenaplan-scholen.

Een dergelijke inperking van de vrijheid van onderwijs kan hoogstwaarschijnlijk zonder een grondwetsherziening, omdat de tekst van art. 23 niet gewijzigd behoeft te worden. Wellicht is een toelichting op de begrippen ‘openbaar’, ‘bijzonder’, ‘richting’ en ‘deugdelijk onderwijs’ voldoende. Om dit te bereiken is een andere manier van denken nodig: niet langer het centraal stellen van de wensen van geloofsgemeenschappen, maar uitgaan van de eisen van onze samenleving.

Lees ook

Inperken van vrijheid van onderwijs is niet de oplossing

In de Haga-saga is niet de vrijheid van onderwijs het probleem, schrijft Johan Lievens, assistent-hoogleraar aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid VU Amsterdam. Dus de afschaffing van artikel 23 van de Grondwet is geen oplossing, kijk maar naar Frankrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden