OpinieRuimtelijke ordening

De ruimtelijke ordening werd uitgeleverd aan de vrije markt en nu zitten we met de gebakken peren

null Beeld

Niet alleen het waterbeheer is beneden alle peil, zoals Peter van Rooy op de opiniepagina schreef, de hele ruimtelijke ordening is vernacheld, onder het neoliberale beleid, schrijft landschapsarchitect Herman Weelink.

Peter van Rooy bespreekt de lessen die de Nederlandse overheid had moeten leren uit de overstromingen van 1993 en 1995. Volgens hem zijn die lessen niet geleerd. Een ervan betreft de ruimtelijke ordening. Met onverholen ergernis beschrijft hij hoe de pijlers onder de ruimtelijke ordening een voor een zijn afgeschaft of wegbezuinigd, hoe kennis is ingeleverd onder het adagium ‘markt, tenzij’ en hoe de ruimtelijke ordening in feite is overgenomen door projectontwikkelaars.

Van Rooy had gelijk en het wordt nog erger. Niet alleen de uitvoerende instanties en zelfs het verantwoordelijke ministerie zijn opgeheven, maar ook is het juridische fundament onder de Ruimtelijke Ordening weggeslagen. Ooit regelde de Wet op de Ruimtelijke Ordening uit 1965 een evenwichtige verdeling van onze schaarse ruimte op basis van een door het parlement vastgestelde ruimtelijke visie, onder inachtneming van waarden van natuur en landschap. Deze wet werd in 2006 vervangen door een neoliberale versie, waarin parlementair vastgestelde visie, centrale regie, evenwichtige afweging en aandacht voor natuur en landschap zijn vervangen door ‘kansen voor economische ontwikkeling’. Daarmee werd de ruimtelijke ordening uitgeleverd aan de vrije markt en in feite opgeheven. En nu zitten we met de gebakken peren.

Besluitvorming verborgen achter een computersy­steem

Onder meer actueel met projectontwikkeling in de uiterwaarden van de Maas, maar we hebben al eerder gezien hoe Microsoft, Google en distributiecentra met enorme dozen in ons landelijk gebied hun kansen voor economische ontwikkeling aan het benutten zijn. Daar zal het vast niet bij blijven, want projectontwikkelaars staan ongetwijfeld te trappelen om economische kansen te ontwikkelen op de gronden die straks door vertrekkende boeren rond natuurgebieden vrijkomen.

Als de al vastgestelde Omgevingswet tezamen met het Digitaal Stelsel Omgevingswet daadwerkelijk wordt ingevoerd zal dit beleid tot in jaren worden bestendigd, met een totaal ondoorzichtig afwegingskader. Geen nationaal ruimtelijke ordeningsbeleid, geen centrale regie, versnippering over 355 gemeenten en 12 provincies, besluitvorming verborgen achter een computersy­steem, verantwoording achteraf, afgeknepen participatie en inspraak, twijfel over de rechtszekerheid. En geen Raad van State, Eerste of Tweede Kamer die het tegenhoudt. Deze overheid leert zijn lessen nooit.

Lees ook:

Waterbewustzijn is beneden alle peil; lessen van de overstromingen in jaren negentig zijn genegeerd

Aan belangrijke lessen van de overstromingen in 1993 en 1995 is de overheid voorbij gegaan, concludeert Peter van Rooy, directeur van NederLandBovenWater en voormalig onderzoeker bij het Rathenau Instituut.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden