null

OpinieSchaarse ruimte

De ruimtelijke ordening in Nederland is volledig failliet

Talloze problemen, van de energietransitie tot woningen, bereikbaarheid en landbouw, doen een beroep op de beperkte ruimte in ons land. Maar het ontbreekt aan een alomvattend ruimtelijk beleid, vinden socioloog Christine Sijbesma en planoloog Herman Weelink.

Met instemming lazen wij het commentaar ‘Kabinet, kom met een visie’ (Trouw, 20 oktober). De roep om aandacht voor het vestigingsklimaat en onderliggende factoren is ons uit het hart ­gegrepen. De integrale benadering spreekt ons aan. Maar in deze veelomvattende oproep ontbreekt nog een cruciale factor. Het gaat bij een visie op het vestigingsklimaat niet alleen om het structureel woning­tekort, haperend onderwijs, innovatie en duurzaamheid, economie, leefbaarheid en noodzakelijke infrastructuur. Al die dringende problemen vragen behalve om visie uiteindelijk ook om ruimte.

Mogelijkheden en beperkingen

In Nederland is ruimte schaars. Het vestigingsklimaat is direct of indirect afhankelijk van de ruimtelijke mogelijkheden en beperkingen die het kleine oppervlak biedt. Wat voor maatregelen ook genomen moeten worden, zij zullen de beperkte ruimte moeten delen met windmolenparken en energievelden (energietransitie), waterwerken en droge nieuwe infrastructuur (klimaatbeheersing, veiligheid, energievoorziening, bereikbaarheid), nieuwe duurzame vormen van ruimtegebruik van het platteland (agrarische bedrijfsvoering versus ongeleide projectontwikkeling en drugslaboratoria) en instandhouding en uitbreiding van waardevolle natuur (Natura 2000).

Onze buitenruimte vraagt dringend om een integrale benadering, om programmatische planvorming, voor een Nederland waarin in 2050 zo’n 20 miljoen mensen veilig en gezond moeten kunnen leven. Maar die plannen of programma’s zijn er niet. Ruimtelijke ordening in Nederland, ooit bewonderd door het buitenland, is volledig failliet.

Incidentgestuurd managementprobleem

Ruimtelijk beleid is het afgelopen decennium benaderd als incidentgestuurd managementprobleem in plaats van veelomvattende en permanente opdracht in nationaal belang. Besluiten op rijksniveau worden als projecten neergelegd bij provincies, regio’s en gemeenten (Lelystad, A27), het zoeken naar oplossingen wordt uitbesteed (klimaattafels, locatiekeuze windmolenparken). Maar een alomvattend nationaal ruimtelijk beleid ontbreekt.

Nu hetzelfde politieke gezelschap aan de formatietafel zit als voor de verkiezingen, moeten we vrezen dat dat zo blijft; er is nog geen enkel signaal dat zelfs maar op een idee wijst. Geen beleid, geen integrale benadering, hooguit incidentenpolitiek; het is geen tijd voor een verzoek om visie, de toekomst schreeuwt om verantwoordelijk landsbestuur.

Lees ook:

Industrieterrein Nederland heeft een ministerie van ecologische zaken nodig

Op ‘industrieterrein Nederland’ legt milieu het steevast af tegen economie. Nu we te maken hebben met ernstige ecologische schaarste, is het tijd voor een ministerie van ecologische zaken, vinden Klaas van Egmond, voormalig directeur Milieu- en Natuur Planbureau en RIVM-Milieu (thans PBL) en Herman Wijffels, kabinetsformateur 2007.

Natuur in Nederland? Herten, wolven en vossen hebben hier Google Maps nodig om de weg te vinden

Het ideaal om dieren een aaneengesloten natuurgebied van de Oostvaardersplassen tot diep in Duitsland te geven, is in het volgebouwde Nederland een utopie, aldus Nelleke Noordervliet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden