Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

De revolutie komt van rechts

opinie

Peter Wierenga

Er waart een spook door Europa, en dit keer is de geestverschijning Karl Marx himself.

Vraag maar aan de premier, die als liefhebber van de laisser faire-econoom Friedrich von Hayek niet gedacht zal hebben ooit nog eens voor "Marx Rutte" uitgemaakt te worden. Dat etiket is uiteraard schertsend bedoeld, een briljante retorische vondst van de krant die kort geleden nog met genoegen optekende hoe diezelfde premier het volk waarschuwde voor het rode gevaar.

Maar los van die scherts, het regent tekenen dat de man met de mega-baard terug is op aarde. Marx hoopte dat de bourgeoisie zich zijn steenpuisten - waaraan hij leed onder het schrijven van Das Kapital - zou herinneren. En na de gigantische humanitaire drama's en het economisch failliet van de oude Sovjet-Unie en het China onder Mao komt de herinnering onverwacht weer opdraven, zij het vooralsnog in intellectuele vorm (goddank).

Zo zoemde de BBC onlangs in een documentaire in op de aartsvader van het communisme. Sympathisanten als Slavoj Zizek leggen voor de camera uit waarom Marx nu,  in de crisis van de eenentwintigste eeuw, opnieuw relevant is.

En op deze website betoogt Ger Groot dat alleen al de angst voor een communistische revolutie de prikkel zou kunnen zijn om eindelijk eens iets te doen aan de uitwassen van het neoliberalisme, zoals de groeiende kloof in vermogen tussen de puissant rijken der aarde en de rest.

Klinkt best plausibel. Het gekke is alleen: die opstand hebben we gekregen, zij het niet van de arbeiders, maar van de VVD-leden die het nivelleren een paar stapjes te ver vinden gaan. Als dat één ding duidelijk maakt, is het wel de intuïtieve weerstand van de mens tegen al te eerlijk delen - laat staan alles delen. De Telegraaf voelt dat feilloos aan.

Nee, als het aan het volk ligt, is er geen communisme - vandaar dat er geen vrije verkiezingen zijn in communistische landen. En vandaar dat alleen de communistische partij het volk representeert, en daar intussen de volle vruchten van plukt. We zijn allemaal gelijk, maar partijleden net iets gelijker. Zelfs in het barre Noord-Korea is er een partij-elite die in weelde leeft. Bezit is diefstal, zei Proudhon ooit, communisme is diefstal verbeteren wij hem.

Een geachte kennis heb ik wel eens horen verzuchten hoe jammer het is dat het communisme faalt in de praktijk, omdat het zo'n mooi systeem is. Maar het kan niet anders dan falen, juist omdat het systeem  gebaseerd is op de leugen (wie weigert te liegen, kwijnt weg in het strafkamp), terwijl het kapitalisme tenminste nog enig verband kent tussen prestatie en beloning.

Voor een écht antwoord op het neoliberalisme moeten we misschien toch elders zoeken.

Niet dat het allemaal onzin is. In het Communistisch Manifest pleiten Marx en Engels óók voor het afschaffen van kinderarbeid en gratis publiek onderwijs. Wat er uiteindelijk kwam. De scherpe randjes van het kapitalisme afslijpen, het behoort tot de successen van de parlementaire democratie. In die zin moet Rutte het maar zien als een geuzennaam. Als ie de "revolutie" van zijn eigen aanhang tenminste overleeft.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.