null Beeld
Beeld

CommentaarSeparatisten

De rechters moeten oordelen over Puigdemont en co

Het was een slechte week voor Carles Puigdemont. De Catalaanse separatist, tevens Europarlementariër, verloor deze week zijn parlementaire onschendbaarheid en moet vrezen voor uitlevering aan Spanje vanuit zijn ballingsoord België. Dat is jammer voor Puigdemont, maar wel de juiste gang van zaken.

In Spanje zit Puigdemont overigens nog lang niet. De Catalaan, daar gezocht vanwege het organiseren van een illegaal onafhankelijkheidsreferendum, wil de parlementaire beslissing nog aankaarten bij het Europees Hof van Justitie, en bovendien moet een Belgische rechter nog oordelen over Spanjes uitleveringsverzoek.

Dat die rechter meegaat met het verzoek uit Madrid is nog geen uitgemaakte zaak. Puigdemont, destijds president van de autonome regio Catalonië, organiseerde in 2017 een referendum over onafhankelijkheid – buiten de regels die de Spaanse grondwet heeft voor afscheiding. Dat leverde een zeer gespannen situatie op, waarbij de Spaanse autoriteiten al hun macht inzetten om de onafhankelijkheidsgeest weer in de fles te krijgen.

Aangeklaagd voor onder meer opruiing

Ook de rechterlijke macht speelde daarbij een rol. De leiders van de Catalaanse separatistische beweging werden aangeklaagd voor onder meer opruiing. Puigdemont koos ervoor naar België te vluchten om vervolgens in het Europees parlement verkozen te worden. Maar verschillende van zijn strijdmakkers die in Spanje achterbleven kregen lange celstraffen.

De kritiek op Spanje is vanwege die rucksichtslose aanpak niet van de lucht. Sowieso zijn er zorgen over de Spaanse rechtsstaat vanwege de toepassing van bepaalde wetsartikelen, zoals die over majesteitsschennis en terreurverheerlijking. Die perkt volgens critici de vrijheid van meningsuiting in Spanje nodeloos in. Vorige maand waren er nog hevige rellen in Barcelona nadat een rapper negen maanden de cel in draaide omdat hij in zijn liedjes de koning beledigde en over geweld tegen politici zong.

Daardoor is het niet ondenkbaar dat de Belgische rechter Puigdemont in België laat, zoals andere Europese rechters eerder al uitgeweken separatisten beschermden omdat hen in Spanje draconische straffen boven het hoofd hingen.

Niet bedoeld als uitwijkmogelijkheid

Langs die justitiële weg hoort het te gaan. De onschendbaarheid van Europarlementariërs is bedoeld om hen tijdens hun zittingstermijn te beschermen voor het werk dat ze doen als volksvertegenwoordiger. Ze is niet bedoeld als uitwijkmogelijkheid voor politici die in eigen land vervolging moeten vrezen voor dingen die ze vóór hun termijn hebben gedaan – en dat geldt dus ook voor Puigdemont en zijn medeseparatisten.

Als er in het Europees Parlement of bij de Commissie dan toch twijfels bestaan over de kwaliteit van de Spaanse rechtsstaat, dan zijn er andere wegen te bewandelen. Als de zorgen groot zijn, kan er een Artikel-7-procedure gestart worden – zoals bij Hongarije en Polen gebeurd is – waarmee een lidstaat uiteindelijk zijn stemrecht binnen de EU kan verliezen. Of er kan nog eens goed gekeken worden naar de subsidies die Spanje vanuit Brussel krijgt, en die sinds kort gekoppeld zijn aan voorwaarden van rechtsstatelijkheid.

Beter zou zijn als de de Spaanse rechters hun eigen handelen nog eens tegen het licht houden en met terughoudendheid oordelen, in plaats van met de botte bijl.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden