CommentaarVerkiezingen Polen

De progressieve Poolse burgemeester kan de kloof dichten

Opnieuw lukt het de liberalen in Polen niet de verkiezingen naar zich toe te trekken. Dit keer scheelde het een haar en dat zegt iets over de aantrekkingskracht van presidentskandidaat Rafal Trzaskowski, momenteel burgemeester van Warschau. 48,96 procent van de kiezers schaarden zich achter hem.

Trzaskowski is geliefd onder de stedelingen en presenteert zich als Europagezind. Hij is liberaal en tekende in 2019 een twaalfpuntenplan om discriminatie van homo’s, lesbiennes en andere minderheidsgroepen tegen te gaan. Hij staat lijnrecht tegenover Andrzej Duda, die zich sinds maandag opnieuw president van Polen mag noemen. De nationaal-conservatieve partij van Duda schopt liever tegen de schenen van Brussel, hervormde de rechterlijke macht door op belangrijke posities eigen mensen te benoemen en ziet de traditionele familie als hoeksteen van de samenleving. Het is één van de onderwerpen waar Duda zich populair mee heeft gemaakt. Families met kinderen kunnen rekenen op een flinke uitkering, net als ouderen.

Trzaskowski weet dat en poogde de kiezers uit het andere kant voor zich te winnen: hij verzet zich weliswaar tegen discriminatie van homo’s, maar is wel tegen de adoptie van kinderen door homostellen. Ook ziet hij dat samenwerking met de conservatieven best effectief kan zijn, hoewel hij de ondermijning van de rechtsstaat hartgrondig afkeurt. De strategie werkte deels, gezien het grote aantal kiezers dat Trzaskowski achter zich kreeg. Maar het blijven de jonge, stadse kiezers die zich aangetrokken voelen tot het liberale Burgerplatform.

‘Waarom vertellen jullie ons hoe we moeten leven?’

Wil Trzaskowski zijn kiezersmandaat uitbreiden dan ontkomt hij niet aan compromissen. Dat het conservatieve PiS nog altijd ongekend populair is – Duda kreeg meer dan 10 miljoen kiezers achter zich dankzij een hoge opkomst – is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de hervormingen die onder de liberalen in sneltreinvaart zijn doorgevoerd. Veel Polen voelden zich daar niet prettig bij. “De opkomst van PiS is een reactie op de transformatie van de jaren negentig. ‘Waarom vertellen jullie ons hoe we moeten leven’, is nu de terugkerende gedachte. Van de buitenkant lijkt de Europeanisering geslaagd. Maar zo wordt dat niet gevoeld in de regio”, zei politicoloog Ivan Krastev eerder in deze krant.

Trzaskowski die voorlopig burgemeester blijft van Warschau, snapt die gevoelens beter dan zijn voorgangers en dat valt te prijzen. Sommigen moedigen hem aan een brede oppositiebeweging te beginnen. Daar valt veel voor te zeggen, want Trzaskowski zou in ieder geval een begin kunnen maken om de diepe kloof die door de Poolse samenleving loopt, te dichten en de samenwerking met Brussel te herstellen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: 

Progressief Polen verliest, maar is een nieuwe ster rijker

De rechtse president Duda kan nog een termijn aanblijven in Polen. Maar zijn progressieve tegenstander Trzaskowski behaalde een opvallend goed resultaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden