Commentaar

De premier moet ondubbelzinnig voor het grondrecht op demonstreren staan

Demonstratie tegen Zwarte Piet in EindhovenBeeld ANP

Laat het debat over de kleur van Zwarte Piet over aan de samenleving. Die boodschap herhaalde premier Mark Rutte gisteren in reactie op de golf aan incidenten afgelopen weekeinde tijdens de intocht van Sinterklaas. Zo slecht gaat het helemaal niet met dat debat, benadrukte de premier, de steun voor verandering neemt toe.

Toch was er dit weekeinde weinig lol te beleven voor de anti-zwartepietactivisten. In Eindhoven werden ze met bierblikjes en eieren bekogeld door voetbalhooligans, van wie er zes werden gearresteerd. Ook elders moest de politie verhinderen dat ze te lijf werden gegaan door tegenstanders. De keuze van de anti-zwartepietactivisten om in Rotterdam het eigen vak te verlaten, lijkt hun enige bijdrage aan de actieve escalatie van het weekeinde. Daarin waren het toch vooral mensen die het het argument van het ongestoorde kinderfeest gebruikten die de openbare orde verstoorden.

De Friezen die vorig jaar op de snelweg de activisten tegen Zwarte Piet tegenhielden en hen zo het grondrecht om te demonstreren ontnamen, zijn inmiddels veroordeeld tot taakstraffen. Voor de rechter zeiden ze geen racist te zijn en hun tegenstanders demonstraties te gunnen; alleen niet tijdens het kinderfeest. Maar de rechter vond dat het recht in eigen hand nemen niet thuishoort in een democratie, en dat geldt ook dit jaar.

Zwarte Piet heeft nog steeds veel voorstanders. Dat zijn zeker niet allemaal racisten die het recht in eigen hand nemen. Hoewel dat nu wel voor de tweede keer is gebeurd. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat justitie de gedragingen van een aantal ‘tegendemonstranten’ onderzoekt op strafbare feiten.

Verontrustend waren vorige week de conclusies dat veel Nederlanders hun acceptatie van een demonstratie laten afhangen van de vraag of ze het met de inhoud eens zijn. Juist voor een actievoerende groep die waarschijnlijk nog in de minderheid is, is dit grondrecht cruciaal. Demonstreren mag, mits men er geen potje van maakt. Een klein deel van anti-zwartepietdemonstranten deed dat wel. Maar het overgrote deel maakt gewoon gebruik van het grondrecht om te demonstreren als Sinterklaas in het land komt. Burgemeesters zorgen ervoor dat kinderen gewoon van de intocht kunnen genieten.

Met zijn verzuchting dat beide extremen in dit debat maar eens normaal moeten doen en zeker niet tijdens het kinderfeest moeten demonstreren, kiest Rutte impliciet partij. Terwijl de premier zo graag wil uitstralen dat het kabinet neutraal is. De taferelen van dit weekeinde illustreren dat het kabinet echt meer moet doen dan afkeuring uitspreken over de relschoppers. Wie een debat wil overlaten aan de samenleving, moet ondubbelzinnig staan voor fundamentele grondrechten.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren.

Lees ook:

Kritiek op Rutte wegens ‘magere’ reactie op rellen intocht

GroenLinks, SP en Denk verwijten premier Rutte een ‘gebrek aan leiderschap’ in de Zwarte Piet-discussie. Deze partijen willen een nationale dialoog over het Sinterklaasfeest, geïnitieerd door de politiek, omdat de samenleving er niet uitkomt.

Wordt racisme het nieuwe normaal?

Hoewel strafbaar, binnen bepaalde subculturen is discriminatie gangbaar. Hoe te voorkomen dat racisme het nieuwe normaal wordt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden