Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De politieke druk is zo groot, dat het democratische besef eronder bezwijkt

Opinie

Stevo Akkerman

© Trouw
Column

Nu het hele inburgeringsprogamma op de schop gaat, zou het goed zijn onder het kopje ‘uitdrukkingen en gezegden’ speciale aandacht te besteden aan de onvervalst Nederlandse stok om de hond te slaan. 

Voor gevorderden kan dan eventueel nog het verschil worden behandeld met de stok achter de deur, al zal het nog niet meevallen het verschil helder te maken. 

Lees verder na de advertentie

Zelfs inheemse taalgebruikers hebben er moeite mee, zoals bleek uit het voorstel van de Kamerleden Heerma (CDA) en Becker (VVD) om migranten het stemrecht bij lokale verkiezingen af te nemen als zij ‘weigeren’ in te burgeren.

Dat zij dit naar voren brachten op het moment dat de overheid erkent dat het inburgeringsbeleid sinds 2013 een jammerlijke mislukking is geweest, mag een gotspe heten – ook een woord trouwens dat nieuwkomers zeer van pas kan komen in de lage landen bij de zee. CDA en VVD behoorden tot de architecten van dat beleid, samen met PVV en SGP; het waren deze vier partijen, en zij alleen, die de inburgeringswet in 2012 door het parlement joegen. Onder het mom van zelfredzaamheid werden nieuwkomers de markt op gestuurd, waar ze niet zelden in handen vielen van malafide bureautjes, om te eindigen met schulden en zonder diploma. En dan nu beginnen over ‘weigeren’?

Rechten zijn geen gunsten, ze zijn niet voor­waar­de­lijk, je kunt er niet mee spelen

Het kan trouwens helemaal niet, dat stemrecht afnemen. Minister Ollongren liet meteen weten dat de Grondwet dat onmogelijk maakt, net als het Verdrag van de Raad van Europa. Lastig, die democratische beginselen waar ons land dan toch aan vast blijkt te zitten. Er werd op internet natuurlijk gretig gewezen op sjoemelende VVD’ers – de naam van Henry Keizer viel nogal eens – die het stemmen ook onmogelijk zou moeten worden gemaakt, bij wijze van ‘uitburgering’. Maar het punt is nu juist dat het zo niet werkt met rechten: het zijn geen gunsten, ze zijn niet voorwaardelijk, je kunt er niet mee spelen. Iemand uitsluiten van het actieve stemrecht is een zware sanctie, waar de rechter aan te pas komt, en dat moet zo blijven.

Maakbaarheid

Je ziet dit vaker in het debat over migratie en integratie: de politieke druk is zo groot, dat het democratische besef eronder bezwijkt. De wens om van nieuwkomers zo snel mogelijk ‘echte’ Nederlanders te maken (begrijpelijk, maar ook nogal arbitrair) leidt tot nieuwe illusies van maakbaarheid. Wat een sociaal proces is dat decennia kan vergen, wordt dan in de snelkookpan van wet- en regelgeving geperst, om op formele wijze iets af te dwingen dat zich alleen in wisselwerking tussen mensen, oudgedienden en nieuwkomers, kan ontwikkelen.

Kijk naar de vorig jaar ingevoerde Participatieverklaring, waarmee migranten wordt gedwongen hun handtekening te zetten onder de Nederlandse ‘kernwaarden’. Dat is iets wat verder van niemand wordt gevraagd, en terecht niet, want de staat kan van geen enkele burger eisen welke waarde dan ook te belijden. Het mooie van Nederland is dat er mensen wonen die de gekste waarden hebben en daar – binnen de grenzen van de wet – vrij in zijn. Zelfs niet-stemmen schijnt hier te mogen.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de 'keiharde nuance' en het 'onverbiddelijke enerzijds-anderzijds' preekt. Lees hier eerdere afleveringen.

Lees ook: De inburgering gaat op de schop, met een heus persoonlijk inburgeringsplan

Geen ontheffingen meer, strengere boetes en iedereen moet meedoen. Het inburgeringstelsel gaat op de schop.

Deel dit artikel

Rechten zijn geen gunsten, ze zijn niet voor­waar­de­lijk, je kunt er niet mee spelen