Brief van de hoofdredactieCees van der Laan

De papieren van Ollongren niet publiceren zou een journalistiek ‘misdrijf’ zijn geweest

null Beeld

Het is iedereen wel­eens overkomen. Een drempeltje dat je over het hoofd ziet en je gaat languit tegen de grond. Pijnlijke handen en knieën, schaafwond op de kin, maar wat vooral zeer doet is de schaamte dat je dit overkomt.

Deze associatie had ik met het haastige vertrek donderdag van ‘verkenner’ en minister Kajsa Ollongren van het Binnenhof, nadat zij de mededeling had gekregen positief te zijn getest op corona. ANP-fotograaf Bart Maat maakte een foto van dit vertrek, waarbij later bleek dat de inderhaast bij elkaar geharkte aantekeningen onder haar arm deels leesbaar waren. ‘Positie Omtzigt: functie elders’. De ‘onderhandelingsstijl’ van CDA-leider Wopke Hoekstra was kennelijk een probleem en de linkse partijen houden ‘elkaar niet echt vast’.

Brisante aantekeningen die als bommetjes op het Binnenhof direct tot ontploffing kwamen. Het drempeltje dus van Ollongren. Ze ging languit op de keien, collega-verkenner Annemarie Jorritsma in haar val meeslepend. De formatie kon opnieuw beginnen. Ik vermoed dat Ollongren met schaamrood op de kaken thuis zit bij te komen van haar positieve coronatest. Laten we hopen dat het meevalt.

U kon het allemaal uitgebreid lezen in de krant van vrijdag of op onze site. Daar waren niet alle lezers blij mee. Een tiental lezers meende dat wij ten onrechte citeerden uit vertrouwelijke aantekeningen van een door de Kamer aangestelde ‘verkenner’. “Ooit van journalistieke beroepsethiek gehoord”, schrijft Margaret de Groot-Vlasveld uit Heilig Land­stichting. Jacq van der Pas meent: “Hoe is het mogelijk dat u kunt schrijven dat zij geblunderd heeft als ze als gevolg van corona haastig haar stukken op komt halen, om in quarantaine te gaan. En dat u, als nieuwsbrenger, meteen de conclusie trekt dat het nu niet meer mogelijk is dat de verkenners door kunnen gaan.”

Geen spoor van twijfel

Er is bij mij geen spoor van twijfel over de wenselijkheid dit te publiceren. De foto is genomen op de openbare weg. De aantekeningen zijn niet uit een tas gevist, onder een kopieermachine vandaan gehaald of op andere wijze aan Ollongren ontfutseld. Bovendien waren de enkele zinnen die leesbaar waren politiek zo belangwekkend dat niet publiceren een journalistiek ‘misdrijf’ zou zijn geweest. Dan hadden we onze lezers belangrijke informatie onthouden en dat geldt ook voor de betrokkenen (Omtzigt, Hoekstra en de linkse fracties).

Dat publicatie van de aantekeningen het proces van verkenningen heeft geschaad, zal duidelijk zijn. Bovendien zijn daardoor de verhoudingen tussen diverse partijen op scherp gezet. Dat is helaas toch de schuld van Kajsa Ollongren. Zij is als minister politiek verantwoordelijk voor de inlichtingendienst AIVD en eerder secretaris-generaal van het departement van premier Rutte geweest. Dus zij weet als geen ander hoe je met vertrouwelijke stukken moet omgaan.

Als nieuwsmedium hakken we wel vaker met dit bijltje. In de afgelopen jaren hebben wij in onderzoeken naar witwassen of belastingontwijking gebruikgemaakt van enorme databestanden waarvan wij niet weten hoe ze bij het internationale onderzoekscollectief ICIJ zijn terechtgekomen. Wat ik wel zeker weet is dat ze vast niet vrijwillig door de bezitters zijn overhandigd.

Bij de afweging om informatie te gaan publiceren, kijken we vanzelfsprekend naar de verschillende belangen en onze journalistieke ethiek. In die afweging is het publieke belang altijd leidend. En dat was bij de publicatie van de aantekeningen van Ollongren duidelijk het geval.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden