Opinie

De overheid wil dat we ons hele leven blijven doorleren, maar de fiscus belemmert dat

Volwassenen in de schoolbanken. Beeld Hollandse Hoogte / David Rozing

De overheid pleit voor een leven lang leren, maar moet dat dan ook mogelijk maken, stelt Willem Jelle Berg, bestuurder bij het CNV. 

Werknemers moeten nu echt meer regie kunnen nemen over hun eigen loopbaan. De steeds sneller veranderende arbeidsmarkt vraagt daarom. De leerrekening, een individuele pot scholingsgeld voor elke werknemer, is hiervoor het middel bij uitstek. Dit stond al in het regeerakkoord, het is daarom onbegrijpelijk dat de overheid de leerrekening fors in de weg zit met beperkende fiscale regelgeving.

Een sprekend voorbeeld van die snel veranderende arbeidsmarkt is de klimaattransitie. Deze transitie levert naar verwachting tienduizenden nieuwe banen op, maar kan ook leiden tot baanverlies. Wie zijn baan dreigt te verliezen, kan niet zomaar aan de slag als warmtepompinstallateur of laadpalenplaatser. Opleiding is de eerste en meest cruciale stap om een makkelijke overstap te maken naar een andere sector. Een leerrekening biedt werknemers daartoe het handvat.

Deze leerrekening is persoonlijk eigendom van de werknemer en wordt financieel gevuld door de werkgever, werknemer, overheid en, als de werknemer dat wil, uit transitievergoedingen. Doordat de werknemers eigenaar zijn van de leerrekening, bepalen zij zelf waarvoor ze het budget inzetten. Dus ook aan cursussen of opleidingen die niet direct gelinkt zijn aan de huidige baan, maar wel hun horizon verbreden, hen laat kennismaken met een ander vakgebied of hun creativiteit in de huidige baan vergroot. Dit vergroot de arbeidsmarktwaarde op een steeds sneller veranderende arbeidsmarkt.

Vakbonden en werkgevers maken inmiddels afspraken om de leerrekening vorm te geven, maar lopen tegen fiscale problemen aan. Als een werkgever belastingvrij geld stort op een leerrekening van een werknemer, kan de fiscus hem alsnog aanslaan als dit geld niet aan opleidingen wordt besteed. Dit kan het geval zijn als de werknemer elders gaat werken. De werkgever moet dan alsnog loonheffing betalen. Het spreekt voor zich dat werkgevers om die reden controle willen blijven uitoefenen over de juiste besteding van het geld en zo de regie blijven houden over de keuzes die werknemers maken. Werknemers kunnen de leerrekening hierdoor ook niet meenemen naar een nieuwe werkgever. Terwijl de bedoeling van de leerrekening juist is dat de werknemer de regie krijgt.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Twee essentiële onderdelen van de leerrekening worden hierdoor onderuitgehaald. Dit moet anders. Iedere werknemer in Nederland moet zijn of haar eigen potje beheren, het opgespaarde geld onbelast mee kunnen nemen naar een volgende baan en zelf ontwikkelkeuzes maken. Ongeacht bij welke werkgever hij of zij in dienst is.

Niet alleen voor de klimaattransitie, ook voor werknemers in andere sectoren is de leerrekening een belangrijk instrument. Voor werknemers in ‘zware beroepen’ bijvoorbeeld, moet het makkelijker worden om zich vrijblijvend te kunnen oriënteren op een ander vakgebied om tot hun pensioenleeftijd gezond te kunnen doorwerken.

Het kabinet heeft weliswaar de leerrekening genoemd in het regeerakkoord, maar een echte impuls blijft tot nu toe achterwege. We roepen het kabinet op om vaart te maken en de fiscale hobbels rond de leerrekening vandaag nog weg te nemen. Ditzelfde kabinet maakt zich immers ook grote zorgen om de oplopende personeelstekorten in veel sectoren. De sleutel tot de oplossing heeft het kabinet zelf in handen door de leerrekening fiscaal aantrekkelijk te maken.

De overheid moet daarnaast samen met sociale partners een infrastructuur inrichten zodat mensen keuzes kunnen maken rond scholing en opleiding, bijvoorbeeld met loopbaancoaches en leerambassadeurs op de werkvloer.

Een leven lang leren is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheid, werkgevers en werknemers.

Lees ook:

Bijscholing? Werknemers lopen er niet warm voor

De regering slaagt er niet in om werknemers enthousiast te krijgen om zich te blijven omscholen. Hoe kan het beter?

Jongeren willen hun handen niet meer vies maken in de technieksector

Slechts 6 procent van de technici is jonger dan dertig. Hoe krijg je jongeren warm voor de techniek?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden