Opinie Zorg

De overheid moet niet terugtreden, maar optreden in de ziekenhuiszorg

Het sluiten van ziekenhuizen en afdelingen brengt chaos. De landelijke politiek moet de touwtjes in handen nemen, zegt SP-Tweede Kamerlid en oud-huisarts Henk van Gerven.

Een schokgolf ging door Nederland bij de faillissementen van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaart in Amsterdam. En dit jaar: Haaglanden Medisch Centrum maakt bekend dat Bronovo sluit, terwijl het in 2017 nog een splinternieuwe spoedeisende hulp opende. Een kapitaalvernietiging van 60 miljoen euro dreigt.

In het nabijgelegen Leids Universitair Medisch Centrum staat de spoedzorg op springen vanwege de grote toestroom aan patiënten. In het Bethesda ziekenhuis in Hoogeveen sluit een prima verloskunde-afdeling, waardoor het Wilhelmina Ziekenhuis Assen zich genoodzaakt ziet een mobiele verloskamerunit in te richten.

Deze chaotische gang van zaken is exemplarisch voor de ziekenhuizen in Nederland. Oorzaak: de marktwerking met dominante zorgverzekeraars en het gebrek aan regie van de overheid. Een toenemende schaalvergroting gaat gepaard met het verdwijnen van ziekenhuizen, spoedeisende hulpposten en klinische verloskunde.

In nog geen dertig jaar daalde het aantal ziekenhuizen met 60 procent naar honderdtwee. De patiëntenstops voor spoedzorg nemen toe en de bereikbaarheid van ziekenhuizen neemt af. En terwijl we met z’n allen ruim 27 miljard aan ziekenhuiszorg betalen, hebben we er als burgers niets over te vertellen.

Stop op fusies

Om de huidige chaos te stoppen zou het goed zijn als er per direct een moratorium komt op fusies en het sluiten van ziekenhuizen en spoedeisende hulp. Acuut ingrijpen is nodig om te voorkomen dat ziekenhuizen in Hoogeveen, Stadskanaal, Lelystad en Bergen op Zoom eraan gaan.

Ook moet de democratisch gelegitimeerde overheid de regie overnemen van de zorgverzekeraars. Het was Zilveren Kruis Achmea dat de stekker eruit heeft getrokken bij de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaart. Hun faillissement betekent het vernietigen van kapitaal en het werk van hulpverleners. Dit mag nooit meer gebeuren.

Per regio moet de behoefte aan ziekenhuiszorg worden vastgesteld. Daarbij is het wenselijk een leefbaarheids-/bereikbaarheidsnorm in te voeren. Binnen twintig minuten moeten mensen een volwaardig ziekenhuis kunnen bereiken. En belangrijk is ook dat de concurrentie tussen ziekenhuizen stopt. Samenwerking, niet concurrentie maakt de zorg beter. De patiënt is gebaat bij een stevig netwerk van ziekenhuizen. Zo kunnen grotere ziekenhuizen de kleinere bijstaan om continuïteit en kwaliteit van zorg te garanderen en personeelsproblemen op te vangen.

Veel ziekenhuizen hebben problemen om de financiering rond te krijgen en zijn afhankelijk van commerciële banken. Een navrant voorbeeld is het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Om aan de eisen van de bank te voldoen verdwijnen er de banen van honderdvijftig verpleegkundigen.

In 2008 werd het vastgoed van ziekenhuizen geprivatiseerd. Het is wenselijk het vastgoed te deprivatiseren en weer onder te brengen in een collectief waarborgsysteem. Hierdoor vermindert de ongewenste afhankelijkheid van commerciële banken en zijn faillissementen niet meer aan de orde.

Als de overheid de regie in de ziekenhuiszorg weer overneemt, zullen de patiënten de grote winnaars zijn. Zij zullen de bereikbaarheid en keuzevrijheid zien toenemen. En als de capaciteit niet afneemt maar wordt afgestemd op de daadwerkelijke behoefte in de regio’s zullen wachtlijsten verdwijnen en kwaliteit toenemen.

Laat de overheid niet terugtreden, maar optreden in de ziekenhuiszorg.

Lees ook:

Paul Doop, de man achter de sluiting van Bronovo, neemt afscheid. ‘Geldgebrek dwingt ons tot innovatie’

Een ziekenhuis sluiten is niet niks. Bestuursvoorzitter Paul Doop van het Haaglanden Medisch Centrum deed het toch.  Zijn laatste maanden stonden in het teken van de sluiting van Bronovo.

 Langer wachten op de dokter, wen er maar aan

Meer ziekenhuizen moeten afdelingen sluiten door gebrek aan personeel. Dat probleem is voorlopig niet opgelost.

De Haagse honger naar prestatienormen bedreigt de kwaliteit van de ambulancezorg

De Kamer zou juist trots moeten zijn op de ambulancezorg. Het opleggen van een prestatienorm ontkent de professionaliteit van het personeel en is fnuikend voor de kwaliteit, waarschuwt Han Noten, voorzitter van Ambulancezorg Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden