null Beeld Trouw
Beeld Trouw

OpinieWoningmarkt

De overheid moet ingrijpen op de woningmarkt

Mijn dochter probeert al bijna een jaar haar eerste huis te kopen in Rotterdam. Ook vorige week werd ze weer over­boden door een belegger. En haar bod was bijna 10 procent boven de vraagprijs. Er waren 26 mensen die het eenvoudige appartement in een geenszins hippe wijk kwamen bezichtigen met nog eens 60 op de reservelijst. De makelaar vertelde haar dat er elke keer veel beleggers bij zitten en dat die er telkens met de buit vandoor gaan omdat ze het geld op tafel leggen zonder financieringsvoor­behoud.

Zoals mijn dochter zijn er duizenden. Ze is niet eens te beroerd om bijna achteloos haar bod nog eens met 5000 euro op te toppen vanuit de geheel rationele redenering dat dat niet meer dan vier maanden huur is.

Want dat is nog schrijnender: die bizar hoge huur van haar huidige appartement waar het merendeel van haar salaris aan opgaat sinds ze er alleen woont. En een goedkopere huurwoning is ook niet te vinden. Wel meer van hetzelfde. Want de beleggers kapen de betaalbare koopwoningen voor haar neus weg om die door goedkope ­arbeidsmigranten op te laten knappen en te verhuren in dezelfde prijscategorie die zij amper kan betalen maar wel moet omdat er beleggers zijn die … enzovoorts. De cirkel is weer rond en de beleggers profiteren er het meest van. De verkopers ook, tenzij zij weer achteraan moeten sluiten bij de koop van hun volgende woning.

De minister van binnenlandse zaken, Kajsa Ollongren, heeft een wetsvoorstel in de maak waarmee gemeenten de bevoegdheid krijgen om beleggers te weren uit ­bepaalde wijken en ­buurten. Dat zou zeker helpen. Dat had al veel eerder moeten gebeuren. Maar het zal nog wel even duren voor die wet klaar, aangenomen en ingevoerd is.

Wat kunnen gemeenten ondertussen wel doen? Creatief zijn. Bijvoorbeeld de verkopende partij financieel tegemoetkomen als die ervoor kiest om zijn huis te ­verkopen aan een starter. Of zelf woningen kopen, laten opknappen door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en daarna aan starters verkopen. Totdat de nieuwe wet geldt zullen gemeenten daar verlies op draaien, maar daarna kan het voor de kostprijs. Of vooruitlopend op de wet een pilot uitvoeren in een wijk met het tijdelijk weren van (buitenlandse) investeerders.

En dan ook de kinderopvang

Een ander beleidsterrein waar Rijk en gemeenten de komende tijd een grotere rol zouden moeten spelen voor het algemeen belang is de kinder­opvang. Een van de lessen die de Rijksoverheid uit de kinderopvangtoeslagaffaire zou moeten trekken is dat het hele toeslagensysteem een monster is.

Wees moedig, maak kinderopvang gratis en geef gemeenten weer de mogelijkheid om zelf kinderopvang aan te bieden. Het is tevens een mooie kans om eindelijk eens werk te maken van de zogenaamde brede school, zoals die in andere landen zoals Frankrijk al heel gewoon is. Dat is school en opvang in één, met een ­compleet pakket zoals huiswerkbegeleiding en sport en spel en een warme maaltijd tussen de middag.

Dat levert banen op en geeft vooral ouders van jonge kinderen met een zwakke arbeidsmarktpositie veel meer mogelijkheden om betaald werk te zoeken zonder dure kinderopvang te hoeven regelen.

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit. Voor Trouw schrijft ze om de week een column over economie. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden