null Beeld
Beeld

ColumnAbdelkader Benali

De overheid is een schurk met een hoge hoed op

Kijk uit voor die Hollanders, ze zijn niet te vertrouwen”, bromt mijn Marokkaanse buurman die zijn fortuin heeft gemaakt in Nederland. Hij zegt het elke keer als ik op bezoek ben in Tanger. Meestal reageer ik met een glimlach, ertegenin gaan doe ik allang niet meer. Het wantrouwen zit bij hem te diep. Hij is ervan overtuigd dat migratie een noodzakelijk kwaad is, alleen thuis omringd door cultureel gelijkgestemden weet men zich echt vertrouwd. Wanneer een meerderheid de deur opent voor een minderheid is dit nooit los van eigen­belang. Migranten waren nuttige werkkrachten, totdat in de jaren tachtig de economische malaise toesloeg. Maar je kon ze niet naar huis wensen. Ze bleven.

Het wereldbeeld van mijn buurman wordt wereldwijd gedeeld. Een etnische meerderheid moet discrimineren, dat zit in het systeem ingebakken. Of mijn buurman iets van het kinderopvangtoeslagenschandaal heeft meegekregen, weet ik niet. Ik dorst het ook niet te vertellen, het zou hem alleen maar sterken. Was het niet beter geweest als de regering was aangebleven? Het demissionair-gaan straalt vanuit Marokko gezien te veel moralistische zelfgenoegzaamheid uit. Men trekt de consequenties van het debat, de verantwoordelijke minister vertrekt, men plengt wat krokodillentranen en men gaat over tot de orde van de dag: verkiezingen.

Je zal kind zijn. En dit meemaken. Dit gaat over jou

Liever had ik de regering zien blijven zitten, op het strafbankje van het geschonden aangezicht. ­Publieke kastijding. Een regering dus die niet uit het zicht verdwijnt, tegen wie we kunnen praten. Over die 30.000 euro, over barmhartigheid, over structureel racisme, over de angst waarmee kinderen worden opgezadeld. De ouders, die overleven het wel. Maar je zal kind zijn. En dit meemaken. Dit gaat over jou. De offers die je ouders brengen. De straf die ze krijgen van de overheid. Niet uit te leggen. Dit neem je de rest van je leven mee en dat leven is lang.

Ik spreek uit ervaring. Door een slechte boekhouder zegde de Belastingdienst mijn vader de wacht aan. De blauwe brieven werden dreigbrieven. De Belastingdienst dampte een geur van maffia en afpersing uit. U komt nu over de brug of we halen uw huis leeg. Met andere woorden: We maken uw familie kapot.

De econoom en schrijver Nasim Taleb schrijft dat een familie een oorlog kan overleven, maar financiële tegenspoed niet. Bij thuiskomst van school trof ik een aanmaning op de voordeur aan. Eraan geniet, als een aanklacht. Van de deurwaarder. Het was een goede ­oefening voor mijn Nederlands, in onnavolgbare zinnen stond er keihard dat we alles kwijt gingen raken. Ik ben het nooit vergeten. Mijn vrouw zegt dat ik soms panisch doe over de financiële huishouding. “Dat komt door dat moment. Daar. De angst. De onzekerheid. Het verdriet ook. Een raar soort verdriet. Alsof iemand je hele leven in een paar regels weg had geformuleerd.”

Ik denk aan de gedupeerde, vechtende ouders

Ik ben nog steeds bang. Op 4 mei mag ik de voordracht van de Dodenherdenking houden. Ik ben ’m aan het schrijven. Ik denk aan de gedupeerde, vechtende ouders. Voor de Grondwet zijn we allen gelijk, voor de overheid helaas niet. Die Grondwet moet ons beschermen tegen die overheid als die zijn kans schoon ziet om te tornen aan wat ons zo dierbaar is.

De buurman tikt op mijn autoraam. “Dit had je laten vallen.” Hij reikt me de speen van mijn dochter aan. “En vergeet niet, hè”, voegt-ie toe, “de overheid is een schurk met een hoge hoed op.” En weg loopt hij.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met ‘Bruiloft aan zee’, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman ‘De langverwachte’. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden