Commentaar

De onthulling van Anne's afgeplakte passages schendt haar privacy niet

Teresien da Silva en Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting met de afgeplakte pagina's van Anne Franks dagboek. Beeld AP

In de twee afgeplakte bladzijden van haar dagboek die deze week zijn onthuld, betoont Anne Frank zich niet alleen een gewone puber, maar ook een kritische schrijver die zichzelf niet spaart. Dat maakt ze van waarde.

Dat hangt deels samen met de aard van de aantekeningen die ze op 28 en 29 september 1942 maakte. De toen dertienjarige noteerde ‘schunnige moppen’ en beschreef daarnaast hoe zij iemand seksuele voorlichting zou geven. Ook schrijft ze over het bestaan van prostitutie. Ze schrijft niet over eigen ervaringen.

Het is niet de eerste uitbreiding van de dagboektekst. Eerder had haar vader Otto Frank in een uitgave passages weggelaten waarin Anne over het huwelijk van haar ouders schrijft. Die zijn later toegevoegd.

Anne Frank schreef haar dagboeken niet alleen als uitlaatklep tijdens de benauwende en nogal uitzichtloze onderduik, ze oefende ook als schrijver, becommentarieerde en redigeerde haar dagboek. In die zin heeft het dagboek een dubbele laag. Naast een authentiek document van een jong meisje, biedt het ook inzicht in de groei van een schrijver-in-wording. 

Haar aantekeningen in de marge zijn, net als de geschrapte passages, daarom interessant voor wat betreft het schrijverschap, zoals bij andere schrijvers, componisten, of ook schilders hun geschreven­­, geschrapte of geschilderde commentaar interessant­­ is.

Dan maar bedekt?

Omdat Anne Frank nog zo jong was, een pubermeisje met een ontluikend lichaam en een ontluikende seksuele belangstelling, ligt het gevoelig dat juist de pagina’s met deze inhoud waren afgeplakt. Gevoeliger dan passages waarin ze lelijk schrijft over haar moeder bijvoorbeeld. 

Hadden de pagina’s dan maar bedekt moeten blijven? Niet duidelijk is of zijzelf het bruine papier er opgeplakt heeft, of met welke reden. Schaamde ze zich achteraf voor haar bakvissenmentaliteit? Of wilde ze niet dat haar vader ze las, die van het dagboek wist en er een blik in wilde werpen?

De aantekeningen zijn meer dan 75 jaar geleden geschreven, het dagboek is 71 jaar geleden verschenen. Dat is lang genoeg om de volledige tekst te kunnen openbaren zonder haar of haar familie in de beeldvorming schade te berokkenen. Anne Frank betoont zich in deze passages niet alleen een gewone puber, maar ook een kritische schrijver, die zichzelf niet spaart.

Zij had zeker als oogmerk om haar dagboek later te publiceren, net als dagboekschrijver Hans Warren en de Duits-Joodse schilderes Charlotte Salomon (1917-1943), die een autobiografie schilderde. Het is mede daarom overdreven om de onthulling van de twee pagina’s van haar dagboek te zien als een schending van haar privacy. Eerder tonen ze hoe het jonge meisje Anne Frank zich ontwikkelde, als persoon en als schrijfster.

In het commentaar leest u de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden