OpinieRuimtelijke ordening

De Omgevingswet laat de burgers juist wél meepraten

null Beeld
Beeld

Een nieuwbouwwijk? Een spoorlijn langs de achtertuin? Hoe zo'n besluit tot stand komt, is nu volstrekt onhelder, betoogt Co Verdaas, hoogleraar gebiedsontwikkeling en dijkgraaf. De Omgevingswet kan dat verhelpen.

Rob Wertheim slaat de plank volledig mis (Opinie, 26 januari) waarin hij oproept de invoering van de Omgevingswet te staken. Zijn belangrijkste argument is dat ‘de burger’ straks in de knel komt tegen een almachtige overheid.

De burger staat niet tegenover de almachtige overheid. Ruimtelijke ordening is veel meer dan dat. Zo willen veel mensen met trein of auto eenvoudig van A naar B. Slechts enkelen zullen zeggen ‘leg de (spoor)weg alstublieft bij mij in de tuin’. De moeder van een dakloze zoon wacht met smart op de nieuwbouw van de opvang. Een buurtgenoot doet er alles aan diezelfde nieuwbouw tegen te houden. Het inrichten van ons land lukt alleen als we op enig moment (individuele) deelbelangen ondergeschikt maken aan een democratisch gelegitimeerde visie. Dat is precies de inzet van de Omgevingswet.

Ondoorgrondelijk

Momenteel worden besluiten over de ruimtelijke toekomst van Nederland genomen aan de hand van 26 sectorale wetten die raken aan onze leefomgeving (lucht, bodem, wonen, water, natuur, erfgoed, et cetera). Dit stelsel maakt het voor ‘de burger’ vrijwel onmogelijk te doorgronden wie wanneer welk besluit neemt en hoe uiteenlopende belangen worden gewogen. Wie zoals Wertheim zegt voor de burger op te komen, zou juist hier oog voor moeten hebben.

Aan het einde van zijn betoog bijt Wertheim zichzelf in de staart door te schrijven dat “uitstel de uitgelezen kans is om nog eens na te denken over de vraag of wij een land willen waar opslagloodsen, datacenters, wegen en luchthavens zonder draagvlak de schaarse ruimte opsouperen en individuele belangen in de verdrukking komen”. Hij geeft de nog niet ingevoerde Omgevingswet de schuld van ontwikkelingen die nota bene in gang zijn gezet onder het huidige stelsel.

Klap in het gezicht

Wertheim spreekt over ‘obligate bepalingen over participatie’ in de Omgevingswet. Blijkbaar heeft hij het geloof in een dialoog tussen burgers en overheid verloren.

Dat is een klap in het gezicht van de duizenden volksvertegenwoordigers en bestuurders bij gemeente, provincie, Rijk en waterschappen die elke dag naar eer en geweten trachten in dialoog met boeren, burgers en buitenlui belangen te wegen en richting aan te geven. Dat is lastig en weerbarstig en verdient eerder onze aanmoediging dan een cynische reflectie.

Lees ook:

Na de toeslagenaffaire komt de Omgevingswet, en burgers zijn de dupe

De nieuwe Omgevingswet die ruimtelijke ordening, onteigening, klimaat en natuur regelt, zet burgers buitenspel. Rob Wertheim, advocaat Omgevingsrecht, hoopt op uitstel en herbezinning door een nieuw kabinet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden