null

OpinieOvergewicht

De obesitas-epidemie stopt niet vanzelf, hoog tijd voor een suikertaks

Zoals bekend zorgt obesitas voor tal van gezondheidsproblemen. In een volgend regeerakkoord moet daarom een suikertaks worden opgenomen, zegt Jean-Paul van Haarlem, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar ONVZ.

Al decennia neemt het aantal mensen met overgewicht in Nederland toe. In 2018 had voor het eerst meer dan de helft van de Nederlandse bevolking matig of ernstig overgewicht. Al jaren wordt opgeroepen om hier iets aan te doen. Tot nog toe zonder succes.

Ernstig overgewicht (obesitas) leidt vaak tot gezondheidsproblemen. Ook in de coronacrisis zien we dat mensen met ernstig overgewicht extra kwetsbaar zijn: ze lopen gemiddeld meer risico op ernstige gevolgen bij besmetting. De coronacrisis maakt dus weer eens duidelijk dat we de gezondheid van de Nederlanders echt moeten verbeteren.

Want ook zonder corona is de impact van overgewicht op de zorg en volksgezondheid enorm: ernstig overgewicht geeft onder meer een sterk verhoogde kans op diabetes mellitus type 2, hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker. Dit is niet alleen erg vervelend voor de mensen die het betreft, overgewicht is ook een belangrijke reden voor de almaar doorstijgende zorgkosten.

In de strijd tegen overgewicht is een gezonder voedingspatroon een belangrijk wapen. Minder suiker consumeren past in zo’n gezonder voedingspatroon. Hierbij komt de suikertaks in beeld. Een suikertaks is, zoals de naam al zegt, een belasting op voeding die (veel) suiker bevat. Het doel van zo’n taks is om het gebruik van suiker te ontmoedigen, maar ook om mensen ervan bewust te maken in welke producten veel suiker zit. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft enkele jaren geleden al gezegd dat een suikertaks – onder de juiste omstandigheden – kan bijdragen aan het verminderen van obesitas, diabetes type II en tandbederf. Minder suiker helpt ons gezonder te leven en maakt ons minder kwetsbaar. Zo simpel is het.

We hebben niet veel tijd meer

En het is een maatregel die gesteund wordt door een meerderheid van de Nederlanders, zo bleek uit onderzoek van de Vrije Universiteit in juni 2020. Ook artsen roepen op tot vergaande preventieve maatregelen om de gezondheid in Nederland te verbeteren en noemen de invoering van een suikertaks een van de oplossingen.

Tot nu toe zet het kabinet in op zelfregulering door de voedingsindustrie. Kijkend naar andere sectoren waar zelfregulering moet leiden tot het gewenste effect, hebben wij hier weinig vertrouwen in. Uiteindelijk is deze industrie erbij gebaat zo min mogelijk te veranderen, zo lijkt het. Onderzoek van onder meer Universiteit Utrecht ondersteunt dit wantrouwen en pleit daarom ook voor steviger ingrijpen door de overheid.

En we hebben niet veel tijd meer: de enorme gevolgen van de obesitas-epidemie zijn overal om ons heen zichtbaar. Ook voor de corona-epidemie liep de zorg al tegen zijn grenzen aan: zonder wijzigingen moet in 2040 één op de vier mensen in Nederland in de zorg werken en stijgen de zorgkosten naar maar liefs 174 miljard euro, zo’n 16,4 procdent van het BBP. Dat is gewoon onhoudbaar.

Er is dus veel meer nodig dan wij nu doen om ons zorgstelsel overeind te houden. De sleutel ligt voor een belangrijk deel in het voorkomen dat mensen ziek worden. ONVZ pleit daarom voor een daadkrachtige aanpak van de overheid.

Mogen we dan niks meer? Jawel

En het mooie is: een suikertaks hoeft niet te leiden tot hogere kosten voor de Nederlandse burger. De opbrengsten voor de staatskas vanuit een suikertaks kunnen worden gebruikt om de belasting op gezond eten te verlagen.

Een suikertaks is geen fata morgana. Verschillende Europese landen hebben de afgelopen jaren laten zien dat de invoering ervan werkt. Zo hebben Portugal, Spanje, Engeland en Noorwegen een suikertaks ingevoerd – en in al deze landen is de suikerconsumptie sterk afgenomen.

ONVZ roept politieke partijen dan ook op om een suikertaks op te nemen in het regeerakkoord. De tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Nu ingrijpen is noodzakelijk zodat we ook in de toekomst kunnen blijven kiezen voor onze goede zorg en een breed verzekerd pakket.

Mogen we dan niks meer? Jawel, maar we gaan niet langer ongezond leven fiscaal stimuleren. Net zoals sigarettenfabrikanten via accijns de longarts betalen, betalen producenten van suikerrijke producten straks de diëtist.

Lees ook:

Britse suikertaks blijkt succesvol: minder Britten drinken frisdrank

Hoe meer suiker een drankje bevat, hoe hoger de belasting. Dus maakten fabrikanten frisdranken minder zoet.

Na de stadse mens wordt nu ook de plattelander steeds dikker

De mens trekt naar de stad en wordt zwaarder.Toch draagt het platteland het meest bij aan de wereldwijde obesitas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden