null Beeld
Beeld

CommentaarCO2-rechten

De noodzaak van leefstijlverandering kun je niet afkopen

Redactie Trouw

Wil Nederland zijn aandeel leveren aan het beperken van de opwarming van de aarde tot 1,5 of 2 graden, in lijn met het Parijse klimaatakkoord, dan zal iedereen mee moeten doen. Niet door zijn of haar uitstoot van broeikasgassen af te kopen, maar vanuit de overtuiging dat het nodig is minder te vliegen, minder vlees te eten en de auto vaker te laten staan. Anders gaat het gewoonweg niet lukken. Het verhandelbaar maken van individuele CO2-rechten is om die reden een slecht idee: het geeft de verkeerde boodschap af dat leefstijlverandering niet nodig is als je maar geld hebt.

Maar het is nu ook weer niet nodig om econoom Barbara Baarsma alle hoeken van de kamer te laten zien, zoals de afgelopen dagen gebeurde op de sociale media. Haar voorstel - zelf spreekt ze van een gedachte-experiment - geeft in elk geval stof tot nadenken: iedereen krijgt een jaarlijks pakket CO2-rechten, naar eigen keuze te besteden, en kan die gebruiken of verkopen. Dat creëert broodnodig bewustzijn over in welke mate jij zélf het milieu belast met dat biefstukje of die autovakantie. Hopelijk leidt dat tot gedragsverandering. En mensen met de laagste inkomens, toch geen veelvliegers, kunnen wat bijverdienen met de punten die ze daardoor uitsparen.

Rijken waren altijd al beter af , maar waarom zou je dat willen versterken?

Win-win? Nee, toch niet. Want ook al verklein je de financiële kloof tussen rijk en arm misschien een klein beetje, je versterkt de kloof juist weer door de gedachte te voeden dat alleen mensen met een krappe beurs offers moeten brengen voor het klimaat. Wie het kan betalen, kan het leven als vanouds blijven vieren. Mensen met een krappe portemonnee hebben het vaak niet voor het kiezen, moeten bijvoorbeeld noodgedwongen veel punten uitgeven voor het verwarmen van hun huis omdat ze door de bank genomen in slechter geïsoleerde huizen wonen.

Natuurlijk valt daar tegenin te brengen dat de rijken altijd al beter af waren, maar waarom zou je dat willen versterken in plaats van tegengaan? Voor arm én rijk geldt overigens dat het plan best ingewikkeld oogt, alleen al vanwege toezicht en privacy.

De manier waarop is dus verre van ideaal, maar dat Baarsma twee doelen met elkaar verbindt - bewustwording over individuele CO2-uitstoot en herverdeling van inkomens - verdient sympathie. Een duurzamer leven is immers deels ook een duurder leven, en daarmee juist voor de mensen met weinig geld moeilijk haalbaar. Het zoeken is dus naar simpelere manieren om mensen bewust te maken van hun aandeel in de klimaatverandering, ze daar naar rato voor te belasten, en de revenuen daarvan deels ten goede te laten komen aan directe klimaatmaatregelen, en deels aan de mensen die nu wel willen, maar niet kunnen meedoen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden