Opinie Motorbendes

De Nederlandse autoriteiten verdienen lof voor hun aanpak van motorgangs

Motorrijders arriveren op 25 april in Apeldoorn voor de 69ste viering van het uitroepen van de Republiek Maluku Selatan (RMS). Beeld ANP

Sympathiek? We moeten ondermijnende Hells Angels en andere clubs aanpakken, stellen Edward van der Torre en Pieter Tops, lectoren aan de Politieacadamie.

Vijf outlaw motorgangs (OMG’s) zijn civielrechtelijk verboden. Na Catervarius, Satudarah en Bandidos, volgden recent de Hells Angels en No Surrender. Met een verbod verdwijnt een OMG uiteraard niet, maar het is buitengewoon belangrijk. Het geeft juridische ondersteuning aan een brede maatschappelijke en politiek-bestuurlijke afwijzing van botte criminaliteit door leden van deze gangs.

Ongeveer vijf jaar geleden overheerste publieke waardering en ontzag voor OMG’s: wat een lef-gasten en wat leuk, zo’n motoroptocht of een gezagsdrager die in zijn hemd wordt gezet. Ze voelden zich zeker, verschenen graag op tv en sommigen hadden politieke ambities. De rechtsstaat werd openlijk aangevallen en uitgedaagd. Daar verwijst de term ‘ondermijning’ naar.

OMG’s hebben hun hand overspeeld. In Nederland kon een crimineel zich helaas veel veroorloven zonder ‘een prioriteit’ te worden. Maar het ondermijnende gedrag van deze motorclubs ging in bestuurlijke en justitiële ogen te ver, was te grof en kreeg een te grote schaal. Het machtsvertoon in het publieke domein liep de spuigaten uit.

De overheidsreactie was uniek in de Nederlandse geschiedenis. Burgemeesters, magistraten en politiechefs pikten het niet meer. Zij wilden een aanpak op verschillende fronten; fiscaal, civielrechtelijk, sluiting van clubhuizen, betere opsporing en meer rechercheurs. Bij elkaar vormt de veelzijdige aanpak van OMG’s het belangrijkste succes in de aanpak van ondermijning tot nu toe. Rechterlijke uitspraken zijn niet alleen een juridische, maar ook een morele legitimatie voor die aanpak.

Bredere beweging

De verboden zijn een element in een veel bredere beweging. Namelijk een overheid die zich groepeert en gezamenlijk optreedt tegen criminaliteit. OMG-kopstukken worden in de gaten gehouden, door de burgemeester, de bank, de politie, de FIOD, douane en de overburen. Rechtshulpverzoeken uit het buitenland worden (nu wel) opgepakt en in weegploegen (die kiezen welk onderzoek ter hand wordt genomen) krijgen OMG-zaken voorrang. Hotels verhuren geen zaaltjes meer aan de motorgangs. Het is de overheid menens. De rechtsstaat laat zijn tanden zien. Die kent immers twee doelstellingen: individuen tegen de macht van de overheid beschermen, maar tegelijkertijd de samenleving beschermen tegen botte criminaliteit.

Als er weer eens een civielrechtelijk verbod is opgelegd aan een OMG, wordt steevast en op kritische toon gewezen op praktische beperkingen: de motorgangs verdwijnen niet zomaar en voor de agent op straat valt er nog niets te handhaven. Dit is gemakkelijke kritiek, die de diepere betekenis van zo’n verbod miskent. Het is ook een open deur voor elke officier van justitie, burgemeester, politiechef of uitvoerende agent die wij er ooit over spraken. 

Tegenzetten

Natuurlijk komen OMG’s met tegenzetten, hoe een verbod ook vorm mag krijgen. De leden kiezen een ander jasje, een los chapter is weer wat anders dan de koepel of er duiken andere namen op. In België begrijpen ze de praktische betekenis van de verboden, als element van de Nederlandse aanpak, heel goed. Ze zien dat OMG’s in Nederland veel tegenwind krijgen en dat uitwijken naar een buurland dan een realistische optie is. Daar wonen immers al veel Nederlandse criminelen. Wat er ook gebeurt, één ding staat vast: de overheid zal ook dan weer reageren. Zo nodig samen met de Belgische autoriteiten.

De Nederlandse autoriteiten zijn bezig aan een marathonopgave, met hele en halve tegenvallers. Mogelijk zet een rechter, in hoger beroep, nog een streep door een (recent) verbod. Maar de tijd is voorbij dat OMG-leden bijna ongehinderd hun gang konden gaan en konden rekenen op publieke sympathie. De autoriteiten verdienen geen obligate kritiek, maar een aanmoedigingsprijs.

Lees ook:

Justitie krijgt zijn verbod op de Hells Angels, maar wat betekent dat in de praktijk?

Zowel de Nederlandse afdeling van de Hells Angels als de Amerikaanse moederclub is verboden in Nederland. Een opsteker voor justitie in een strijd die al vijftien jaar duurt. Vijf vragen beantwoord over de uitspraak en mogelijke gevolgen.

De aanpak van ondermijning kan niet zonder aanpak van de drugshandel

Het is hartverwarmend dat een grote groep Haarlemmers opkwam voor de eigen burgemeester, die na bedreigingen alleen nog maar zwaarbeveiligd over straat kan gaan. Een uiting van gemeenschapszin, waarop burgemeester Jos Wienen reageerde met een spontane korte toespraak. Dat tekent deze bestuurder, die duidelijk maakt dat hij niet van zins is te wijken voor zware bedreigingen uit anonieme hoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden