Column Stevo Akkerman

De natuur buigt eeuwig mee? Boerenbedrog!

Er was een tijd, van 1963 tot 1981 om precies te zijn, dat er één Boerenpartij in het parlement zat, maar wie zag hoe de protestboeren gisteren welkom werden geheten in Den Haag, moest haast wel concluderen dat er tegenwoordig alleen nog maar Boerenpartijen bestaan, op een enkele uitzondering na. De tractor is een machtig ding, dat moge duidelijk zijn; de sympathiebetuigingen buitelden over elkaar heen. Zelfs Denk-aanvoerder Kuzu kwam zijn steun uitspreken, al viel dat niet in goede aarde. “Rot op naar je eigen land”, kreeg hij te horen.

Een beetje bevreemdend was het wel om kopstukken van VVD, CDA en ChristenUnie zo enthousiast te zien reageren op wat tenslotte een demonstratie tegen hún beleid was. Ik ben zo vrij daar iets van ­opportunisme in te zien, maar ik geloof ook dat er bij de meeste partijen – zowel in de regering als in de oppositie – werkelijk sympathie en begrip bestaat voor de boeren. Dat is terecht, want veel van hen zitten klem. Om te beginnen tussen de grootschaligheid die de markt eist en de grenzen die de natuur daaraan stelt. Vervolgens ook tussen de duurzame wensen van de politiek en het onuitroeibare verlangen van de consument naar lage prijzen.

Bij het begin van het project ‘De staat van de boer’, dat Trouw vorig jaar uitvoerde, werd een groot ­opinieonderzoek uitgevoerd, waaruit bleek dat 85 procent van de boeren vond dat er sprake was van een crisis. Meer dan de helft was een tijd neerslachtig, bijna de helft lag geregeld wakker van zorgen over de toekomst.

Ruim 80 procent van de boeren zei te willen overstappen op natuurvriendelijke methoden

En waar leidde dit ‘zo kan het niet langer’-gevoel toe? Dat ruim 80 procent zei te willen overstappen op natuurvriendelijke methoden. Dat meer dan de helft vond dat agrarische bedrijven niet langer moeten focussen op export, maar op ‘natuurinclusieve’ landbouw, uiteindelijk zonder bestrijdingsmiddelen. Waren dat alleen maar sociaal wenselijke antwoorden? Dat lijkt me sterk.

Er werd wel direct bij gezegd: dit kan alleen als boeren een perspectief krijgen voor de lange termijn, en niet voortdurend worden geconfronteerd met nieuwe regels. Minister van landbouw Carola Schouten kon zich daar helemaal in vinden; ze kwam met een uitgewerkte visie die ertoe moet leiden dat Nederland in 2030 wereldwijd koploper is in de zogenoemde ‘kringlooplandbouw’. De voedselproductie mag niet langer ‘verder gaan dan de aarde kan geven’, verklaarde ze. “Wat we aan de bodem onttrekken aan water en mineralen, moeten we ook weer teruggeven.”

De boeren willen het, de minister wil het, waarom dan toch een opstand op het Malieveld? Ja, de stikstofcrisis is ertussen gekomen, maar verklaart dat ­alles? Of zit de onvrede dieper en moet boerendochter Schouten hoognodig iets verzinnen om haar toekomstbeeld dichter bij het boerenerf te brengen? Doet ze dat niet, dan staan anderen klaar om de onvrede te oogsten, dat is zeker. De rechtse populisten verdrongen zich gisteren al rond de tractors. Maar hun lege alternatief – niets aan de hand, de natuur buigt eeuwig mee – is boerenbedrog.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden