Opinie

De Muur van Mussert: Geschiedenis is ook monumentaal als die niet deugt

5-2-2015 Lunteren. Op recreatieterrein, camping de Goudsberg staat de 'Muur van Mussert' Op het voormalig verenigingsterrein van NSB hielden de nationaalsocialisten voor de oorlog hun bijeenkomsten. Mussert hield toespraken, Hagespraken, voor de leden van de partij. foto Herman Engbers Beeld herman engbers

De 'Muur van Mussert' is het enige nog bestaande bouwwerk dat door de NSB is bedacht en gebouwd en moet alleen al daarom blijven staan, vindt historicus Henk Slechte. Als herinnering maar ook als waarschuwing. 

In de discussie over het al dan niet verwijderen van foute monumenten van onze geschiedenis speelt nu ook de 'Muur van Mussert' in Lunteren een rol. Deze staat - nu - in een vakantiepark waar voor de Tweede Wereldoorlog de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) haar zogenaamde Hagespraken hield. Mussert stond op een balkon voor die muur en sprak zijn massaal toegestroomde aanhangers toe.

Over het restant van die muur is al lang discussie. In 2015 wilde de eigenaar van het terrein met vakantiehuisjes hem al slopen. Dat leidde tot een stevig nationaal debat en de muur bleef, maar werd geen rijksmonument zoals wel is voorgesteld. Nu wil de eigenaar alsnog slopen omdat de muur afbrokkelt en hij er vakantiehuisjes wil plaatsen. Ditmaal is de aanleiding dus niet dat het een fout monument is, wat deze muur nu juist wel is, maar gewoon commercieel. Ook dan is verzet geboden.

Deze muur is het enige nog bestaande bouwwerk dat door de NSB is bedacht en gebouwd en moet alleen al daarom blijven staan. Als herinnering maar ook als waarschuwing. Geschiedenis is immers ook monumentaal als die niet deugt. Dat geldt zeker voor een zo concrete en beladen plek als deze muur, letterlijk een monument voor het haatzaaien.

Toegankelijk

De geschiedenis van de NSB is uitgebreid beschreven, maar dat is op papier en niet voor iedereen even gemakkelijk toegankelijk. Zeker niet voor scholieren. Van de Hagespraken zijn ook journaalbeelden bewaard. In Lunteren staat nog een tastbaar en herkenbaar stuk van die geschiedenis op een plek waar zich de landelijke en massale propaganda voor Musserts beweging voltrok. Samen met de journaalbeelden kunnen geschiedenisleraren hier een onderdeel van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog voor hun leerlingen aanschouwelijk maken.

In deze tijd staat de problematiek van racisme en discriminatie zo hoog op de educatieve agenda dat scholen verre reizen organiseren voor hun leerlingen, naar concentratiekampen waar in de praktijk werd gebracht wat hier was gepreekt. Dat is een extra goede reden om dit monument in stand te houden, want hier is het wel begonnen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is al jaren bezig met de besluitvorming over de monumentenstatus voor deze plek. Het kan toch niet zo moeilijk zijn om vast te stellen dat deze geschiedenis voorrang verdient boven de commercie.

Lees ook: NSB-monument of vakantiepark?

Lees ook: Muur van Mussert brokkelt af

Lees ook: Hoe Nederland worstelt met dadererfgoed, en langzaam bovenkomt

Beeld herman engbers
Beeld herman engbers
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden