null Beeld

OpinieCommentaar

De mensen in Limburg zijn klimaatslachtoffers en dat schept verplichtingen

De extreem hoge waterstand van de rivier de Maas heeft de provincie Limburg afgelopen weken op zijn kop gezet. Tienduizenden mensen moesten evacueren, akkers en wegen liepen onder water en van alle gemeenten is vooral Valkenburg zwaar getroffen. Gelukkig heeft de Maasdijk het gehouden, nu moet de schadeafhandeling volgen, snel en afdoend.

Nu Rijkswaterstaat meldt dat het waterpeil van de Maas weer normaal is, is het verleidelijk over te gaan tot de orde van de dag. Maar Limburg is wel aan een ramp ontsnapt en dan zijn er ook vragen te beantwoorden. Grote vragen, bijvoorbeeld over het project de Maaswerken, het programma om de Maasdijken te wapenen tegen extreem hoge waterstanden. Waarom lukte het Limburg niet zich overal bijtijds te wapenen tegen de gevolgen van overvloedige regenval? Want in Brabant, Gelderland en Zuid-Holland zijn de dijken sinds de watersnood van 1995 wél versterkt en zijn de rivieren wél verbreed. Daar waren dus geen serieuze problemen.

Schadevergoeding

Ook de afwikkeling van de schade roept vragen op. Vooral bij wie zijn koelkast zag wegdobberen, opeens kon zwemmen in het souterrain, zijn bedrijf plotsklaps moest sluiten of kan fluiten naar een gezonde oogst. Wat wordt gedekt door de verzekering, wat niet? Het is goed als daarover zo snel mogelijk opheldering komt.

Daarom was het uitstekend hoe snel demissionair premier Mark Rutte Limburg uitriep tot rampgebied. De provincie viel zo officieel onder de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts). Waar reguliere verzekeringen tekortschieten, past het rijk dan bij. Grote schadeposten zijn te vrezen in de agrarische sector. Daar lijkt het nu fout te gaan, vooral bij boeren met een bedrijf in de uiterwaard, een erkend risicogebied. Zij dreigen daarom buiten de Wts te vallen. Of omdat hun schade indirect is – veroorzaakt door zware regenval elders.

Dat valt niet te rijmen met de oorzaak van de ramp in Limburg: de onverwacht heftige, dagenlange regenval als gevolg van klimaatverandering, zo wordt nu officieel ook bevestigd door het IPCC - het klimaatpanel van de VN. De watersnoodramp voltrok zich bovendien niet ’s winters, maar curieus genoeg, ’s zomers. Het risico van overstroming was daarmee, ook voor de boeren, nauwelijks in te calculeren.

Klimaatslachtoffers in eigen land

Welbeschouwd zijn zij, al klinkt dat ook wat pathetisch, klimaatslachtoffers in eigen land. Dat schept meteen verplichtingen. Het klimaatprobleem is immers een collectief probleem, veroorzaakt door collectief falen. De hele samenleving zal daarvan de gevolgen merken én de hele samenleving moet ook bijdragen aan een oplossing. Daar hoort vanzelfsprekend ook het vergoeden van schade bij.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden