Opinie

'De mens als chemische fabriek kan wel wat verdund water gebruiken'

null Beeld Koos Dijksterhuis
Beeld Koos Dijksterhuis

Ik ben het vaak wel en soms niet met mevrouw Noordervliet eens, maar haar recente column 'De alternatieve geneeswijze hoort thuis bij de religies' deed mij de haren te berge rijzen. Ik schrok van de ongenuanceerdheid, schrijft Jan de Graaf op de opiniepagina van Trouw.

Jan de Graaf

Je ziet artsen en wetenschappers oprecht kwaad op wat ze steevast middeleeuws bijgeloof noemen of 'gewoon' iets wat thuishoort onder religie. Misschien beseffen ze niet eens hoe ze gelovige mensen daarmee in een hoek zetten. Deze critici blijken vooral boos op een karikatuur van eigen makelij: ze geloven in hun eigen vijandbeeld.

De wetenschapsfilosoof Thomas Kuhn beschreef ooit hoe lastig het is om een ingesleten denkmodel of geloof (een paradigma) te veranderen. De wetenschap, de reguliere geneeskunde, waarnaar Noordervliet verwijst, is een geloof waarin wordt aangenomen dat de mens eigenlijk een soort fabriek is waarin zich chemische processen afspelen. Dit is een metafoor die nuttig is om processen te begrijpen. Wat je ziet is de neiging om deze simplistische voorstelling letterlijk te nemen en zelfs de fabrieksdirecteur buiten beeld te laten.

De mens is bezield

In de natuurgeneeskunde en de homeopathie is de mens bezield, zoals alles in de natuur. Als je met kruiden en mineralen werkt zoek je contact met het wezen ervan. De gebruikte middelen werken daarom in op zowel het lichaam als de ziel, het wezen van de mens. Sommige middelen zijn zodanig verdund, dat ze geen 'stof' meer bevatten, alleen de geestkracht ervan is er in geconcentreerd. 'Gewoon water!', roept de criticus dan. Hij wil een chemisch middel dat inwerkt op het symptoom, niet iets dat helpt om ook op zielsniveau het evenwicht te herstellen.

De mens is nu eenmaal niet alleen lichaam maar ook geest. Maar, zelfs in de zielkunde, de psychologie, is het begrip ziel allang verdwenen.

Natuurgeneeskunde volkomen belachelijk

In de rationele en seculiere cultuur die is ontstaan, lijken de opvattingen over natuurgeneeskunde volkomen belachelijk. Ook als belijdend christen kom je deze houding tegen. Elk geloof is inmiddels verdacht. We kennen de wereld zowel vanuit onze ratio als vanuit onze intuïtie. Onze cultuur is echter sterk gaan leunen naar links en wantrouwt alles wat via beelden, emotie en gut feeling tot ons komt.

Ik zou zeggen: een dosis astrologie of homeopathie kan je uitgedroogde linker hersenhelft zodanig bevochtigen dat je denken weer in evenwicht komt en je het mysterie van leven weer gewoon kunt waarnemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden