Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De mening van een wetenschapper is ook maar gewoon een mening

Home

Wim Derksen

Hoogleraren van de Universiteit van Amsterdam tijdens de 382ste Dies Natalis. © ANP
Open brief

De privémening van een wetenschapper is evenveel waard als die van een pomphouder, betoogt Wim Derksen, emeritus hoogleraar in Leiden en Rotterdam.

En weer besteedt Trouw aandacht aan een open brief van hoogleraren. Weer is Jan Rotmans de aanstichter. De energietransitie gaat veel te langzaam en het nieuwe kabinet moet miljarden investeren, de belasting vergroenen en die vijf kolencentrales snel sluiten.

Lees verder na de advertentie

Ik ben het gloeiend eens met al die 12 aanbevelingen van die 90 hoogleraren. En toch irriteren die openbare brieven van hoogleraren me steeds meer. Om de simpele reden dat onderzoek niet aantoont wat je moet doen. Wetenschappers beschrijven in het beste geval de keuzes die voorliggen. Daarmee kleineer ik de rol van wetenschap in de politiek geenszins. Kennis moet beleid onderbouwen.

Maar juist om gewichtig te kunnen zijn, zal de wetenschap terughoudend moeten zijn. Met name met het ventileren van privé-opvattingen. Want die 12 aanbevelingen van die 90 hoog-leraren zijn gewoon privé-opvattingen van 90 willekeurige burgers. Niet belangrijker dan de privé-opvattingen van 90 benzinepomphouders.

Waarom krijgen nu juist altijd die hoogleraren weer een podium in Trouw?

Podium

Oké, ze zijn erg betrokken, die 90 professoren. Daar hebben ze recht op en dat valt in hen te prijzen. Maar waarom krijgen nu juist altijd die hoogleraren weer een podium in Trouw? Of hebben die benzinepomphouders geen tijd om een stukje te schrijven. Laten we nu eens met elkaar vaststellen dat de mening van een wetenschapper ook maar gewoon een mening is.

Let wel, de kranten mogen wat mij betreft boordevol staan met analyses van wetenschappers. Vertel ons alles over de klimaatverandering, vertel ons alles over de rol van de mens in de klimaatverandering, vertel ons alles over mogelijke oplossingen. Maar laat ons zelf bepalen welke keuzes uiteindelijk moeten worden gemaakt.

Inderdaad, dit soort brieven irriteert me. En niet alleen vanwege de gedachte dat brieven met titels zwaarder moeten wegen. Ook vanwege de zelfingenomenheid van zo'n brief. Wat denken die 90 hoogleraren hier nou mee te bereiken? Laat ik eens even meedenken: wat zouden ze ermee kunnen bereiken?

Ten eerste: de brief krijgt veel likes op sociale media van mensen die er net zo over denken. Dat mag lekker voelen, maar daarmee heb je dus niets gewonnen.

Ten tweede: het is uitermate naïef om te denken dat die kabinetsformatie door zo'n brief anders gaat verlopen. Jan en alleman stuurt brieven naar de kabinetsinformateur. Een brief zou alleen zin kunnen hebben, als een nieuw inzicht wordt geboden of een nieuwe oplossing. Maar dat is het sluiten van vijf kolencentrales niet.

Misschien kunnen de professoren zich beter op hun onderzoek richten

Henk en Ingrid

Ten derde getuigt het van zelfoverschatting om te denken dat zo'n brief andere mensen zal overtuigen. Alsof al die mensen het nog steeds niet goed hebben begrepen. Maar, helaas, Henk en Ingrid zullen hun mening niet plotseling bijstellen als ze de brief in Trouw driemaal hebben gelezen en viermaal hebben overdacht.

Ik vrees dat er iets heel anders gebeurt. Dat veel mensen gaan denken dat alle professoren links zijn, dat alle professoren tijd hebben voor het voeren van actie, dat alle professoren denken het altijd beter te weten. En dat er weer niet naar hen wordt geluisterd. Ik weet het: ik ken geen Henken en Ingrids. Ik kom uit hetzelfde gesloten intellectuele milieu. Maar als ik me probeer te verplaatsen in al die andere mensen, kan ik me een zekere irritatie heel goed voorstellen.

Dus wat bereik je met zo'n brief? Je bevestigt de linkse elite in haar mening, de politici hebben wel wat anders aan hun hoofd en de massa raakt geïrriteerd.

Misschien kunnen de professoren zich beter op hun onderzoek richten. Om nog scherper te krijgen op welke vragen de politiek een antwoord moet geven.

Lees ook: Brief 90 hoogleraren: 'Maak Nederland koploper in de nieuwe, groene economie'

Deel dit artikel

Waarom krijgen nu juist altijd die hoogleraren weer een podium in Trouw?

Misschien kunnen de professoren zich beter op hun onderzoek richten