Ombudsman

De lessen van huisarts Anneke Tromp pleiten voor meer ethiek in de journalistiek

Beeld Maartje Geels

In een interview op Villamedia, de website over journalistiek, komt huisarts Anneke Tromp uit Tuitjenhorn tot een hard, negatief oordeel over de media. Ze refereert aan de grofheid waarmee verscheidene media haar najaar 2013 bejegenden na de zelfdoding van haar man en huisarts Nico Tromp. 

Op de hausse aan publiciteit, die de ‘zaak Tuitjenhorn’ teweeg bracht, was ze begrijpelijk niet voorbereid. Maar al was dat wel zo geweest, dan nog zou haar dat vermoedelijk niet hebben geholpen. Onder journalisten bleek zelfs het begin van inlevingsvermogen soms ver te zoeken. Het gebrek aan ethiek schokte haar. “We wilden eigenlijk niets kwijt in de media, maar daar namen journalisten geen genoegen mee”, hekelt ze de agressieve benadering. 

Media moeten volgens haar veel terughoudender zijn met persoonlijke tragedies. Geen foto’s van internet plukken, zoals met een vrolijke wintersportfoto van haar man gebeurde, of nabestaanden thuis in hun privéverdriet ‘overvallen’. 

Laakbare journalistiek

Nico Tromp diende augustus 2013 een gram morfine toe aan een terminale patiënt die even later stierf. De arts werd beschuldigd van moord. Het raakte hem zo hevig dat hij zich liet opnemen in een psychiatrische instelling. Eenmaal thuis maakte hij op 8 oktober 2013 een einde aan zijn leven. Anneke Tromp noemt drie krantentitels die zich volgens haar bezondigden aan laakbare journalistiek. Hoewel Trouw niet op haar lijstje voorkomt, zijn wat mij betreft haar ‘lessen voor de pers’ ook voor deze krant van waarde. 

Over de zaak Tuitjenhorn schreef Trouw rustig en genuanceerd, zonder zich uitputtend te verdiepen in de achtergrond. De berichtgeving, tot aan de finale-uitspraak van juni 2016 door de Raad van State, was voornamelijk ‘volgend’, niet ‘leidend’. Bij nieuwe ontwikkelingen liep de redactie in de pas, zonder daar veel nieuwer nieuws aan toe te voegen. Dat is altijd jammer maar geen journalistieke zonde. Per slot van rekening krijgen dagelijks uit het actuele nieuwsaanbod slechts enkele onderwerpen prioriteit. 

De kwestie rond Nico Tromp won bovendien pas aan media-aandacht na de zelfdoding van de in psychische nood verkerende arts. Trouw bracht hierop een interview met een vrijgesproken medisch specialist, die uit eigen ervaring veel herkende van de zaak Tuitjenhorn. In de ‘eigen’ berichtgeving schonk de krant najaar 2013 ook aandacht aan de ethische kant van ‘Tuitjenhorn’: richtlijnen waaraan artsen zich rond palliatieve sedatie moeten houden en de gewetensvragen waarmee zij in noodsituaties te maken kunnen krijgen. 

Nico Tromp verkeerde in de laatste situatie. “Wees je bewust van het beeld dat je van iemand neerzet als je de zaak van één kant belicht”, houdt zijn weduwe de pers op Villamedia een spiegel voor. 

Wederhoor

Een cruciaal aspect in deze zaak is dat Tromp vanwege de publicitaire voorsprong die de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en justitie op hem namen, nooit gelegenheid kreeg zijn kant van het verhaal te vertellen. Zijn publicitaire wederhoor ontbrak. Dat lag niet aan de media, maar kwam doordat hij onder verdenking stond, als huisarts werd geschorst en omdat hij tenslotte bezweek onder een mentale last.

De media-aandacht richtte zich in de eerste berichtgeving op de handelwijze van huisarts Tromp, en niet of minder op hem als mens. ‘De dokter en de dood’, kopte een krant. ‘Hij trok weleens een zak over iemands hoofd’, was een kop elders. Weduwe Tromp las meer ‘onzin’. Gevoegd bij de verdenking en openbaar gemaakte maatregelen tegen hem van inspectie en justitie kon zo het louche beeld van hem makkelijk gedijen.

De spiegel die Anneke Tromp media voorhoudt is dat gewetensvolle journalistiek meer loont dan meegaan in een maalstroom van niet meteen te verifiëren verdachtmakingen en omstandigheden.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma’s en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden