null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

De leegte van de CDA-campagne is nóg erger dan alle bestuurlijke chaos

Het was letterlijk aan de vooravond van de verschijning van het rapport-Spies dat Berend van der Kolk zijn lidmaatschap van het CDA opzegde. De hoofdredacteur van het platform christendemocraat.nl nam vrijdagavond afscheid met een artikel getiteld ‘Misschien tot ziens, CDA’. Hier sprak een gedesillusioneerde christendemocraat.

Ik weet niet of Van der Kolk al wist waar de commissie van Liesbeth Spies mee zou komen. Zo ja, dan moet hij teleurgesteld zijn geweest, zo nee, dan had hij er blijkbaar geen enkele fiducie in. Ik kan me dat ook wel voorstellen: zijn artikel is één groot pleidooi om keuzes te maken, het eigen gedachtegoed serieus te nemen, de daad bij het woord te voegen. En op die cruciale punten blijft het rapport van Spies vaag.

Politieke koers niet behandeld

Natuurlijk wordt de lof gezongen van het eigen erfgoed (‘Het CDA-verhaal gebaseerd op onze uitgangspunten staat als een huis’), maar tot welke politieke koers dat moet leiden, wordt niet behandeld.

Je kunt zeggen: het was ook niet de opdracht om zo concreet te worden. Je kunt ook zeggen: de makke van het CDA is precies dat de uitgangspunten zo zelden leiden tot iets concreets. In de woorden van Van der Kolk: “Als puntje bij paaltje komt, zo bleek in veel te veel gevallen, worden grondbeginselen en inhoudelijke rapporten hoogstens gebruikt om mooie sier mee te maken, maar ze worden genegeerd, tegengesproken of tegengewerkt in de politieke praktijk”. Daar gaat je rentmeesterschap, je solidariteit en wat dies meer zij.

In deze krant beschreven twee auteurs zaterdag hoe ook de andere hoofdstromingen van onze politiek, liberalisme en sociaaldemocratie, de afgelopen 25 jaar hun geboortepapieren verloochenden. Hans Goslinga legde dat punt voor de VVD bij de identiteitspolitiek en het vrije markt-dogmatisme van Bolkestein, Rob Hartmans wees op de vrijwel gelijktijdige overgave van de PvdA aan het neoliberalisme en de onttakeling van de verzorgingsstaat. In deze politieke woestijn had de christendemocratie met haar traditie een bloeiend alternatief kunnen zijn, zo niet electoraal, dan toch inhoudelijk. In plaats daarvan kroop het CDA – ingefluisterd door de bedriegelijke tijdgeest – tegen de VVD aan, en zelfs tegen de PVV.

Beginselen dreigen krachteloos te worden

De beginselen zijn er nog, ze hangen ingelijst boven de schoorsteen, maar ze zijn zo flexibel gebleken dat ze krachteloos dreigen te worden. Luidde de verkiezingsleuze onder Hugo de Jonge nog ‘Zorg voor elkaar’, onder Wopke Hoekstra werd het net zo gemakkelijk ‘Nu doorpakken’. Veel partijleden vonden het een mager verhaal, maar zij stonden buitenspel. Uit het rapport-Spies: “De leden stellen dat het inhoudelijke CDA-verhaal, gebaseerd op onze kernwaarden, onvoldoende zichtbaar is geworden”.

Het was, met andere woorden, niet alleen eigengereidheid die Pieter Omtzigt ertoe bracht de boer op te gaan met zijn programma voor ‘een nieuw sociaal contract’, het was ook de leegte van de officiële partijcampagne. Deze leegte lijkt mij nog ernstiger dan alle bestuurlijke chaos en onderlinge vijandschap die Spies heeft waargenomen.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden