Commentaar

De kwakkelende sociaal-democratie moet niet begerig aanhaken bij het succes van de Deense PvdA

Mette Frederiksen leidt in Denemarken de kabinetsformatie en kan de jongste Deense premier ooit worden. Beeld EPA

Ze stonden te juichen vorige week in Kopenhagen, de aanhangers van Socialdemokratiet, die op verkiezingsavond zagen hoe hun partij met ruim 25 procent van de stemmen een geweldige uitslag behaalde en nu de grootste is geworden in het Deense parlement, de Folketing. Partijleider Mette Frederiksen (41) leidt de kabinetsformatie en de Deense Partij van de Arbeid staat na jaren oppositie, op het punt haar af te leveren als regeringsleider, de jongste premier ooit in Denemarken.

Sociaal-democraten in vrijwel heel Europa hebben het moeilijk, van de SPD in Duitsland en de PS in Frankrijk tot de PvdA in Nederland, hoewel de PvdA bij de laatste Europese verkiezingen onverwacht hoog scoorde. Vaststaat dat vrijwel alle sociaal-democratische partijen zich moeten heroriënteren om de weg omhoog te vinden. Net als andere redelijke middenpartijen verloren zij veel kiezers aan de populisten op de flanken.

Vloeken in de sociaal-democratische kerk

Het zou echter een verkeerde stap zijn wanneer de kwakkelende sociaal-democratie begerig zou aanhaken bij het huidige succes van de Deense verwanten in de rode familie. Frederiksen heeft zich de afgelopen vier jaar met keiharde nationalistische standpunten over vreemdelingen en immigratiepolitiek in een hoek geloodst waar gewoonlijk partijen als de Deense Volkspartij, het Belgische Vlaams Belang en de Nederlandse PVV zijn te vinden. Zeker, de kiezers die naar de Deense Volkspartij waren overgestapt, haalde ze er mee terug. Maar Socialdemokratiet verdedigt nu standpunten die een jaar of tien geleden nog golden als gevloek in de sociaal-democratische kerk.

De partij werkte volop mee aan de Deense besluiten om sieraden en geld af te nemen van asielzoekers, om bewoners uit probleemwijken gedwongen te laten verhuizen en om de grenzen zo goed als dicht te gooien. Maar liefst 112 nieuwe wetten voor uiterst streng vreemdelingenbeleid kwamen tot stand. Afgekondigd door de liberale regering die gedoogsteun ontving van de uiterst rechtse Deens Volkspartij. De kamerleden van Socialdemokratiet stemden er grif mee in en kandidaat-premier Mette Frederiksen heeft haar kiezers beloofd er nog een schepje bovenop te doen.

PvdA-leider Lodewijk Asscher schoof vorig jaar aan tafel met Frederiksen om te kijken of er iets te leren viel van de Deense zusterpartij.

Asscher kan beter in de leer gaan bij zijn partijgenoot Frans Timmermans, die bij de afgelopen Europese verkiezingen liet zien dat de PvdA ook kan winnen met redelijke standpunten over open grenzen, de rechtsstaat en sociaal beleid. Redelijke middenpartijen die herstel zoeken, kunnen beter hun eigen gedachtegoed opfrissen dan leentjebuur spelen bij populistische partijen.

Lees ook:

De Deense PvdA wil de grenzen potdicht en de kiezers keren terug

Mette Frederiksen weet met een hard antimigratiegeluid kiezers terug te trekken naar de Deense sociaal-democratische partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden