Opinie

De kringlooplandbouw is helemaal niet reëel

Koeien op stal bij een melkveehouderij in Reeuwijk. Beeld ANP

Na de Houtskoolschets van Gerda Verburg en de visies van Sharon Dijksma (hoogproductieve landbouw redt het klimaat) en Martijn van Dam (afschaffing inkomenssubsidies) kwam de huidige minister van landbouw Carola Schouten onlangs met haar droomscenario: kringlooplandbouw. Aan de gepresenteerde visie ontbreekt weer eens één ding: praktische kennis van de landbouw, vindt Sieta van Keimpema, voorzitter van Dutch Dairymen Board.

De landbouw is momenteel de enige sector die het aardig lukt om circulair te zijn. Onder andere door tonnen voedselresten uit de humane voedselindustrie te verwerken en door CO2 op grasland en in akkergewassen vast te leggen. Geen andere sector presteert dit.

Desondanks zijn aan de Klimaattafel de boerenbelangen verkwanseld. Onze eigen ‘landbouwvoormannen’ werken mee aan het demoniseren van hun achterban. En protesteren niet als twee decennia CO2-reductie door de landbouw wordt weggepoetst ten gunste van de vervuilende sectoren die in deze periode hun uitstoot sterk verhoogden. Bij het Deltaplan Biodiversiteit heersen dezelfde mores: alleen de zuivelindustrie heeft toegezegd de controle op de boeren te borgen.

Kinderlijk eenvoudig

Met de jaknikkers die nu aan tafel zitten is het kinderlijk eenvoudig om de landbouw tot zondebok voor alle klimaatschade te maken. Zwak punt in de ministeriële visie over kringlooplandbouw is realiseerbaarheid. Haalbaarheidsonderzoeken en kosten-batenanalyses ten aanzien van de kostprijsontwikkeling per liter melk ontbreken. 

Ook is onduidelijk hoe we omgaan met internationale handelsverdragen waarbij klimaatschadelijke productiemethodes over onze grenzen komen. Kringlooplandbouw betekent meer arbeid. Hoe gaan we dit arbeidsvraagstuk oplossen nu boeren al op hun tenen lopen om aan alle onzinnige, ­opgelegde regels te voldoen?

Tot op heden wordt elke kostenverhoging voor de boeren door nieuwe (boven)wettelijke eisen afgedaan met onverschilligheid. De staatssteunbeschikking fosfaatrechtenstelsel is daar een voorbeeld van: het fosfaatrechtenstelsel verhoogt de kostprijs per liter melk met 8 procent, maar omdat melkveehouders deze kosten nergens kunnen verhalen voldoet het aan de staatssteunvoorwaarden. Terwijl beleidsmakers zich goed realiseren dat dit zal leiden tot meer bedrijfsbeëindigingen.

Concurrentievervalsing

Ook de zuivelindustrie is een ster in het verhogen van de kostprijs van melk zonder meetbare, positieve resultaten voor de melkveehouders. En mengt vervolgens zelf plantaardige oliën door onze melk. De laatste landbouwministers, staatssecretarissen en landbouwvoormannen hebben ons verder afgebracht van kringlooplandbouw dan ooit: het inkomen van de gemiddelde boer lag vorig jaar op slechts 47,5 procent van dat van de gemiddelde burger (bron: Eurostat). En dit was dan ook nog eens het hoogste landbouwinkomen in twaalf jaar tijd.

Voordat minister Schouten de boeren nog meer kostenverhogende en concurrentievervalsende maatregelen oplegt, stel ik voor er eerst voor te zorgen dat boeren hun volledige kostprijs betaald krijgen uit de markt. Wellicht dat marktpartijen die zelf nooit de rekening betalen voor hun eisen en wensen zich dan ook bewust worden van wat een kringloop daadwerkelijk moet zijn: het in stand houden van de balans.

Lees ook:

Minister Schouten: Kringlooplandbouw is het onontkoombare antwoord

De wijze waarop Nederland voedsel produceert en consumeert is onhoudbaar. Het put de aarde uit en leidt tot verspilling. Landbouwminister Carola Schouten heeft daar een ‘onontkoombaar en sluitend antwoord’ op: kringlooplandbouw.

Krimp van de veestapel is op den duur ook goed voor de boer

Inkrimping van de Nederlandse veestapel zou goed zijn voor klimaat, milieu, dierenwelzijn en gezonde voeding. Maar ook de veehouders zijn erbij gebaat, schrijven Wouter van der Weijden en Frits van der Schans van het Centrum voor Landbouw en Milieu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden