Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De kracht van een privéschool

Opinie

James Kennedy

© anp
Column

Het is bijna tien jaar geleden dat ik Amerika verliet om me te vestigen in Nederland. Toen ik deze zomer de vakantie doorbracht in de VS, voelde ik mij geregeld een vreemde. Vooral het niveau van de politiek viel tegen.

In vergelijking met de Amerikaanse aanloop naar de verkiezingen wordt de Nederlandse campagne gekenmerkt door rust en redelijkheid.

Maar toen ik mijn tienerdochter bracht naar de christelijke high school waar ze een half semester zal studeren, werd ik ook getroffen door een sterke kant van Amerika: de kracht van het zelf-gefinancierde particuliere initiatief.

Deze school wordt door ouders zelf bekostigd en dat merk je als je binnenstapt. Mooie leslokalen, sportzalen, een kapel, een auditorium en hoogwaardige technologie zijn betaald uit giften van ouders, alumni en bedrijven die geloven in de missie van de school. Uiteraard begint elke particuliere school bescheiden, met slechts beperkte middelen. De school waar mijn dochter naartoe gaat, is al ruim een eeuw oud, succesvol en indrukwekkend. Luister zorgt niet alleen voor meer aanzien, maar schept ook meer geld, lijkt de gedachte. Deze formule wordt zowel in het particuliere onderwijs als in prestigieuze publieke universiteiten toegepast. Daardoor is het onderwijs in Amerika helaas ook duurder geworden, omdat instituten met elkaar concurreren in uiterlijk vertoon en faciliteiten. Maar het heeft ook excellentie aangemoedigd, omdat scholen de beste leraren proberen aan te trekken en ook vaak goede studenten.

Niet alleen in ruimtelijke kwaliteit weet de school te imponeren, ook in menselijke kwaliteiten. De leraren en administratieve krachten zijn vriendelijk en zorgen goed voor het gebouw en de leerlingen. Het is duidelijk te merken dat zij hun eigen school hartstochtelijk steunen.

Wat ook opvalt, is de kracht van het religieuze geloof dat aan de basis staat van de school. Ouders die hun kinderen naar deze school sturen, moeten financiële offers brengen: 8000 dollar per jaar. Ooit was dit ook het geval in Nederland. Maar na de schoolstrijd besloot de overheid op verzoek van katholieke en protestantse kiezers bijzondere scholen te financieren. Daarmee is iets belangrijks verloren gegaan: de echte inzet die nodig is om een levende geloofsgemeenschap in stand te houden. Het is niet onmogelijk om een robuuste religieuze identiteit overeind te houden als een school louter met publieke middelen wordt gefinancierd - zulke scholen bestaan ook in Nederland - maar het is wel moeilijker. Ik vermoed dat de ontkerkelijking in Nederland deels te maken heeft met de publieke financiering van verzuilde scholen. Hierdoor gingen Nederlandse christelijke ouders meer achteroverleunen. Zij hoefden minder actief bij te dragen aan christelijk onderwijs, omdat het een taak van de overheid werd.

Het Amerikaanse voorbeeld inspireert omdat het veel ruimte geeft aan burgers en hun organisaties om een verschil te maken en hun eigen initiatieven te ontwikkelen. Van deze impuls kan in Nederland wat geleerd worden, maar het vertrouwen in burgers is hier veel kleiner. Vaak kunnen particuliere organisaties niet bestaan zonder overheidssubsidies. Veel initiatieven worden om zeep geholpen door de verstikkende bureaucratie. En door het wantrouwen vanuit de politiek over wat burgers zelf kunnen doen, bestaat de neiging om particuliere initiatieven vanuit de overheid te vormen en te begeleiden. Probeer maar eens zelf een huis te bouwen, een zorgvoorziening of een school op te richten. De overheid staat overal in de weg.

Als de overheid in de toekomst geleidelijk terugtreedt en meer zal overlaten aan het particuliere initiatief, zullen Nederlandse organisaties anders moeten gaan denken over hun identiteit en missie. Dat is al evident in sommige sectoren, zoals de culturele. Maar Nederland heeft nog een lange weg te gaan in het leren waarderen van burgers die in staat zijn om hun eigen visie uit te bouwen en te financieren.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie