Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De klimaatwet verdient minder cynisme

Opinie

Lex Oomkes

Lex Oomkes. © Maartje Geels
Column

Zo aan het einde van het politieke seizoen zijn er vrolijk schijnende lichtpuntjes te ontwaren aan het Binnenhof. 

Het elkaar verketteren is hoge mode in Den Haag, maar zie nu eens. Zelfs de Socialistische Partij wilde nu weleens verantwoordelijkheid nemen voor een breed politiek akkoord. Voor het eerst in de geschiedenis van de partij.

Lees verder na de advertentie

Een mooi detail bij een verder met het nodige cynisme ontvangen ontwerp voor een klimaatwet. Politieke samenwerking is nog immer mogelijk. Zelfs tussen een actiepartij en de partijen waar altijd tegenop gebokst moet worden.

Het cynisme komt vooral uit de hoek van mensen en actiegroepen die de functie van politiek versimpelen tot het snel bieden van een oplossing voor een probleem. Nee, het klopt. Niets is afdwingbaar als de Klimaatwet er eenmaal is. Er wordt niemand uit de zeven partijen die staan voor de Klimaatwet gearresteerd als tegen 2030 de uitstoot van kooldioxide niet met precies 49 procent is gereduceerd. Niemand overtreedt een wet die uiteindelijk vooral bedoeld is als een intentieverklaring.

Rechters

De wet voldoet aan een van die talloze andere functies van politiek. Er dient, door de handtekening van zoveel partijen, een signalerende waarde van de wet uit te gaan. Uiteindelijk gaat het om het draagvlak voor de overgang van een aan fossiele brandstoffen verslaafde samenleving naar duurzame energiebronnen.

Zelfs de SP wilde ver­ant­woor­de­lijk­heid nemen voor een breed politiek akkoord. Voor het eerst in de geschiedenis van de partij.

Er is inderdaad geen bij de rechter af te dwingen doel in de Klimaatwet opgenomen. Door wat een milieu-organisatie als Urgenda doet, via de rechter een beter milieubeleid afdwingen, wordt beleid gejuridiseerd. Een rechter kan geen beleid maken, daarvoor hebben we nu juist de politiek.

Die politiek moet zichzelf echter wel bij de les houden. Daar kan deze wet toe bijdragen. Uit de parlementaire geschiedenis zijn andere voorbeelden bekend. Zo werd onder het tweede kabinet-Kok een AOW-fonds in het leven geroepen, waar geld in moest worden gestort om de komende vergrijzing te financieren en was er een apart infrastructuurfonds waarin (toen nog) meevallende aardgasinkomsten een lek vonden voor grote investeringen in de infrastructuur.

Botsen

Een vergelijkbare wet, die opeenvolgende kabinetten dwong om de begroting in evenwicht te houden, is wel vaak bepleit, maar kwam er nooit. En terecht. Zo'n wet zou, net als een klimaatwet met afdwingbare doelen, uiteindelijk het wezen van het politieke bedrijf aantasten. Belangen zijn met elkaar in strijd en moeten tegen elkaar worden afgewogen. Die strijdigheid kan er echter afhankelijk van de omstandigheden steeds weer anders uitzien. Wetten met daarin afdwingbare beleidsdoelen ontkennen dit.

Het ontroerende moment van zoveel politieke saamhorigheid duurde ook maar heel kort. Nog bij de presentatie van het akkoord moest vooral geëtaleerd worden in hoeverre de eigen partij, ook in het milieu-beleid, anders denkt dan de concurrent.

Klimaatbeleid is een onderwerp waar samenwerking, nationaal maar vooral ook internationaal, een conditio sine qua non is. Maar het blijft tegelijkertijd een politiek onderwerp, waarin verschillende belangen voortdurend met elkaar botsen en uiteindelijke keuzes voor de een minder en voor de ander meer nadelig zullen zijn. Bovendien: je kan wel samenwerken, het politieke klimaat is vooralsnog gepolariseerd. Dus worden verschillen voornamelijk benadrukt en wellicht wat al te zeer uitvergroot.

Lees ook: Daar is ie dan: dé veelbesproken Klimaatwet

Zeven partijen, uit coalitie én oppositie, vinden elkaar in de nieuwe Klimaatwet. Dat wil niet zeggen dat er op alle vlakken eensgezindheid is. Op links zet de SP zich nadrukkelijk af tegen met name GroenLinks.

Deel dit artikel

Zelfs de SP wilde ver­ant­woor­de­lijk­heid nemen voor een breed politiek akkoord. Voor het eerst in de geschiedenis van de partij.