De klimaatrechtszaak tegen Shell is wel nodig

Directeur Donald Pols van Milieudefensie en advocaat Roger Cox kondigen tijdens een persconferentie een klimaatzaak aan tegen Shell. Beeld ANP

De aangekondigde klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell is niet de juiste weg om Shell en collega's van koers te doen veranderen, vindt de commentator van deze krant.

Het falen van overheden en consumenten kan niet verhaald worden op een privaatrechtelijke organisatie als een bedrijf; Shell gehoorzaamt immers aan de wetten van de markt en dus aan de wetten van de vragende partijen. De consument kan toch besluiten niet langer bij Shell te tanken? Of gewoon de auto te laten staan?

Het is een veelgehoord argument: Shell reageert alleen maar op de enorme vraag naar benzine, en een bedrijf kan moeilijk verweten worden dat het winst wil maken.

Die redenering is gebrekkig: waar vraag naar is, is immers energie, niet benzine. Shell creëert een kunstmatig verantwoordelijkheidsvacuüm door te stellen dat het enkel levert waar vraag naar is, terwijl het bedrijf zelf ontzettend veel invloed heeft op die vraag.

Alternatieven zijn onder andere duur omdat Shell amper investeert in het ontwikkelen daarvan en bovendien actief lobbyt (en met succes) om klimaatbeleid en beleid voor groene energie tegen te houden.

Verantwoordelijkheid

Daarnaast: verantwoordelijkheid bij de consument is leuk, en ik juich het van harte toe als mensen stoppen met tanken bij Shell. Dat gaat het probleem echter niet oplossen, want de groep mensen die duurzame alternatieven op dit moment kan betalen én daar ook daadwerkelijk voor kiest, blijft een niche groep.

Die groep gaat niet groot genoeg zijn om iets wezenlijks aan de vraag te veranderen, en zeker niet op tijd om gevaarlijke klimaatverandering te stoppen.

Shell, als megabedrijf dat zo bepalend is voor wat mensen kopen en waar ze naar vragen, moet daarom verantwoordelijkheid nemen.

Een bedrijf kan inderdaad niet verweten worden dat het winst wil maken, maar wel dat het willens en wetens met zijn naar winstgevende activiteiten op zo'n grote schaal schade toebrengt aan de wereld.

Als Shell slim is, zet het wel in op schone energie, want de energietransitie gaat het op deze manier niet overleven. Deze rechtszaak (en de publieke bewustwording die erbij komt) helpt om die omslag sneller te laten gaan, want Shell heeft wel lang genoeg laten zien wat het uit zichzelf doet om te veranderen: veel te weinig.

Lees ook: Shell zet de Nam op afstand. Wie draait er straks op voor de schade in Groningen?

Kan de Nam de aardbevingsschade in Groningen wel vergoeden? Doordat Shell afstand nam van zijn geplaagde dochter, is dat de vraag. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden