Opinie Zorg

De jeugdzorg is onbestuurbaar door de enorme hoeveelheid verschillende contracten

Om de jeugdzorg overeind te houden moeten we die anders organiseren, inclusief toezicht, bepleiten Jan Fidder (voorzitter Raad van Bestuur met jeugd in zijn portefeuille, ’s Heeren Loo) en Anke Bielderman-Kampschreur (manager zorgverkoop, ’s Heeren Loo).

Je zult het maar te horen krijgen: je moet als ouder op zoek naar een nieuwe plek voor je uiterst kwetsbare kind. Want door financiële problemen is opnieuw een zorgaanbieder gedwongen te sluiten. Zoals Trouw  berichtte gaat het dit keer om ruim tweehonderd kinderen met complexe psychiatrische en gedragsproblemen.

Waren we in de jeugdzorg tot een jaar geleden nog bezig met innoveren en transformeren om de kinderen een goed leven te geven en zo vroeg mogelijk te helpen: nu zijn zorgaanbieders en gemeenten vooral bezig met het financieel overeind houden van de jeugdzorg. Gemeenten hebben te weinig geld, daardoor zijn tarieven te laag en vallen zorgaanbieders om. De – structurele – oplossing ligt bij de rijksoverheid. Gemeenten moeten een realistische vergoeding gaan betalen. Zodanig dat er ook geld is voor de verhoging van de cao-lonen in onze sector.

Natuurlijk, soms kan zorg goedkoper en kunnen we beter samenwerken. Als ’s Heeren Loo hebben we honderd gezinshuizen opgezet. Daar helpen we kinderen in een zo normaal mogelijke omgeving, vaak dicht bij huis. Maar dit is bij complexe zorg niet altijd realistisch. Soms zijn kinderen beter af in een rustige omgeving op een woonzorgpark, weg van de prikkels uit onze moderne maatschappij.

Administratief gedoe

In Orthopedisch Behandelcentrum Groot Emaus helpen we uit het hele land kinderen met sterke gedragsstoornissen met een licht verstandelijke beperking hun leven op de rit te krijgen. Een zeer complexe doelgroep die veel van ons personeel vraagt, zowel fysiek als mentaal. Het aantal plekken hier hebben we moeten afbouwen van 350 tot 150. Een juiste financiering en omvang is noodzakelijk om onze expertise in stand te houden en deze kinderen te kunnen blijven helpen.

Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid werkt aan nieuwe plannen voor de jeugdzorg. Want het draait niet alleen om reële vergoedingen, het gaat ook om de manier waarop we jeugdzorg organiseren. Dat kan eenvoudiger en daardoor beter. Bijvoorbeeld voor ouders van een (kleine) groep kinderen met een verstandelijke en lichamelijke beperking. Zij moeten nu keer op keer uitleggen wat hun kind heeft, omdat hun kind in de jeugdzorg zit. Terwijl we zeker weten dat ze vanaf hun 18de in de Wet langdurige zorg terechtkomen. Breng ze daar nu al onder, dat geeft ouders rust en scheelt veel administratief gedoe.

Een spelverdeler mist

De jeugdzorg moeten we inrichten zoals de curatieve zorg. Iedereen vindt het prettig als huisarts en tandarts om de hoek zitten (veelvoorkomende zorg) en is bereid steeds verder te reizen als de zorg moeilijker wordt: eerst naar het ziekenhuis in de stad (complexe zorg) dan een academisch ziekenhuis (zeer complexe zorg). Koop die complexere zorg landelijk in. En standaardiseer sowieso het inkoopproces, zodat de grote administratieve last vermindert. Nu heeft elke gemeente of jeugdzorgregio zijn eigen inkoopproces opgetuigd, zijn eigen contracten, zijn eigen tarieven enzovoorts. Het geld van deze onnodige overhead moeten we besteden aan zorg.

Om bij onszelf te blijven: ’s Heeren Loo zet zich in voor mensen met een (verstandelijke) beperking en is een van de grootste aanbieders. Voor onze drieduizend cliënten die onder de Jeugdwet vallen maken we met veel gemeenten afspraken. Voor het gehele sociale domein (Jeugdwet en Wmo) hebben we meer dan 270 contracten afgesloten met gemeenten. De diversiteit van deze contracten maakt de bestuurbaarheid van de zorg erg complex: voor cliënten, zorgaanbieders en gemeenten.

Er mist een spelverdeler in het stelsel. Gemeenten hebben een monopolistische rol ten opzichte van zorgaanbieders. Een toezichthouder zoals de Nederlandse Zorgautoriteit biedt uitkomst. Niet alleen werkbare regels zijn nodig, ook toezicht op en handhaving van die regels. 

Lees ook

‘Sluiting van De Hoenderloo Groep dupeert ruim tweehonderd kinderen’

Een grote jeugdzorginstelling op de Veluwe gaat dicht. Wat betekent dit voor de tweehonderd kinderen die er wonen?

Alles wat de autistische Robin (14) heeft opgebouwd, is in één klap weg

Bij De Hoenderloo Groep in Apeldoorn vond Robin (14) na een lange zoektocht eindelijk een plek waar hij zich thuis voelde  en tot rust kwam. Vorige week werd bekend dat de jeugdinstelling de deuren sluit. Daarmee sluit ook zijn leven, zegt zijn moeder Heidi van ’t Hoff.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden