Commentaar

De inzet van big data in Roermond moet onafhankelijk worden geëvalueerd

De Designer Outlet in Roermond, waar de politie big data gaat inzetten in een poging zakkenrollers en winkeldieven te pakken. Beeld Hollandse Hoogte, Flip Franssen

Of de politie in Roermond met de inzet van big data inderdaad meer zakenrollers en winkeldieven gaat pakken, moet nog blijken. 

Maar vanuit de opsporing gedacht is er veel voor te zeggen om op zijn minst te experimenteren met de inzet van sensoren, beveiligingscamera’s in combinatie met bijvoorbeeld het herkennen van ‘verdachte’ mobiele nummers. 

Het gaat nogal eens om zeer mobiele bendes die, vaak vanuit het buitenland, in korte tijd verschillende winkelcentra bestoken en daarbij voor flink wat overlast en bezoekers­leed zorgen. Moderne boeven moet je bestrijden met moderne technieken. Vanuit die gedachte is het logisch om auto’s te screenen die op weg gaan naar winkellocaties en om bijvoorbeeld met camerabeelden bezoekers te herkennen die zich heel anders gedragen dan het gemiddelde winkelende publiek. Mensen die op deze manier de aandacht van de politie trekken worden heus niet allemaal direct met gillende sirenes ingerekend, maar wel met meer aandacht gevolgd. Het is een interessant experiment dat door korpsen in de rest van het land met belangstelling zal worden gevolgd.

Tegenstanders wezen er deze week op dat het risico aanwezig is dat vaker volstrekt onschuldige winkelbezoekers blauwe ogen in hun nek zullen voelen, of op hun dagje uit aan agenten moeten uitleggen waarom ze draalden in de hoek van de kledingwinkel. De politie zegt dat de data worden geanalyseerd met gebruik van objectieve regels. Die regels zouden etnische profilering op basis van ‘onderbuikgevoelens’ vervangen. Toch was het geen toevallig voorbeeld dat direct werd genoemd als rode vlag: vier Roemenen in een Duitse witte auto. Over de kwaliteit van deze ‘rekenregels’ is weinig duidelijkheid.

Risico

Fundamenteler is de kritiek die ook in deze krant te lezen was, en die raakt aan de basis van de rechtsstaat. Die gaat ervan uit dat burgers onschuldig zijn tot het tegendeel is bewezen. Bij het ‘ouderwetse’ speurwerk, zoals surveillance door de politie, is het uiteraard ook denkbaar dat agenten in beginsel iedereen enigszins wantrouwend tegemoet treden. Het risico van deze moderne aanpak is dat die houding enorm wordt versterkt, onder het mom van zogenaamd objectieve rekenregels.

De Limburgse politie heeft aangekondigd het experiment na een aantal maanden te zullen evalueren. Het is te prijzen en het zal ongetwijfeld met de beste bedoelingen gebeuren, maar het is niet genoeg. De politie zal het accent leggen op de opsporingsresultaten, een taak waarvoor ze immers ook wordt betaald. Juist omdat dit experiment landelijke interesse heeft, kan alleen een onafhankelijke evaluatie een gewogen oordeel over nut en nadelen opleveren.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

De portemonnee wordt gevuld, maar investeert het kabinet wel genoeg in de samenleving?

Dit is het moment om opnieuw richting te kiezen. Zo liet minister-president Mark Rutte koning Willem-Alexander de Troonrede beginnen. De overheidsfinanciën zijn weer min of meer op orde. Het is de grote vraag of het kabinet die ruimte en zekerheid niet te eenzijdig zoekt in geld en de iconische portemonnee van de burger.

Met camera's en sensors is een winkeldief straks op grote afstand te herkennen

Zakkenrollerij en winkeldiefstal zijn een hardnekkig probleem in het outletcentrum in Roermond. De politie hoopt dat met sensoren en computerkracht de kop in te drukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden