null

OpinieTata Steel

De IJmond kan prima zonder vervuiler Tata Steel

Beeld Trouw

De angst voor werkloosheid bij het opdoeken van Tata Steel in IJmuiden is onnodig. Kies dus voor gezondheid en stop de meest vervuilende fabrieken, bepleit Rolf Deen, adviseur Leren & Ontwikkelen.

Wat is het belangrijkste in het leven? De meeste mensen die je dit vraagt, zullen antwoorden: “Als je maar gezond bent!” Daarom is het raar dat sommige mensen een heel ander antwoord geven als het om het voortbestaan gaat van Tata Steel, een bedrijf waarvan vaststaat dat het een van de grootste bedreigingen voor hun gezondheid en leefmilieu is.

We lezen dan een krantenkop als ‘Staaldilemma in de IJmond. Werk of gezondheid’ of teksten van gelijke strekking. Maar er mag helemaal geen dilemma zijn tussen werkgelegenheid en volksgezondheid. Gezondheid gaat altijd voor.

De argumenten voor behoud van de staalindustrie in de IJmond die de vakbondsbestuurders, de voorzitter van de centrale ondernemingsraad en de huidige bedrijfsleiding in de media blijven herhalen, leunen zwaar op het verleden en zijn sterk gericht op behoud van het bestaande. Dat vertroebelt het zicht op alternatieven voor de vervuilende en energie slurpende staalindustrie en gaat voorbij aan de kracht en wendbaarheid van de mensen die er werken.

Angstbeeld

In de afgelopen dertig jaar is het aantal mensen dat geleidelijk en soms met schokken het staalbedrijf in IJmuiden heeft verlaten groter dan het aantal dat er nu nog werkt en nog is de regio niet ingestort. Die ineenstorting van de regio zonder een geïntegreerd staalbedrijf is een angstbeeld dat steeds opnieuw wordt opgeroepen met cijfers van indirecte werkgelegenheid.

De onderbouwing van die steeds verschillende getallen ontbreekt. RTL Z kwam bijvoorbeeld in 2018 met het getal van 10.670 banen, Tata-directeur Hans van den Berg spreekt in de media vaak over 20.000. En nu komen FNV en ondernemingsraad (Volkskrant, 3 juni) met 36.000 banen die gevaar zouden lopen!

Vergroening

Het hoogtechnologische Zweedse staalbedrijf SSAB zag af van een samenwerking met Tata Steel, omdat investeren in de vergroening ervan te kostbaar is. Waarom zou een ander bedrijf of de Nederlandse overheid daar dan wel geld in stoppen? Steek liever geld en denkkracht in plannen waarmee de werkgelegenheid geleidelijk verschuift naar andere en schonere technologische sectoren.

Dat hoeft niet nog eens dertig jaar te duren. Er zijn in Nederland duizenden onvervulbare vacatures in de techniek en zo’n 14.000 daarvan in het noordwesten. Werkgelegenheid is dus het probleem niet en al helemaal niet als alternatief voor gezondheid. Dat is een vals dilemma.

De medewerkers van Tata Steel zijn namelijk goed en hoog opgeleid (mbo-3 en hoger) in onder andere de werktuigbouwkunde, elektrotechniek, procestechniek, chemische technologie, mechatronica en logistiek. Bovendien zijn ze zo opgeleid dat hun competenties één op één toepasbaar zijn in andere werkprocessen. Deze kennis heb ik uit de eerste hand, want ik gaf zelf een aantal jaren leiding aan de bedrijfsschool van Tata Steel.

Er zijn verschillende scenario’s te bedenken die een win-win situatie opleveren voor zowel werkgelegenheid als een schoon en energiezuinig Nederland.

Kansen

Sluit, zoals de dorpsraad van Wijk aan Zee en de regionale milieu stichtingen bepleiten, de meest vervuilende fabrieken; werk samen met een ‘schone’ staalproducent die plakken of rollen staal kan aanleveren via de bestaande open zeehaven; en behoud de hoogtechnologische en relatief schone walserijen waar IJmuiden zo beroemd om is. Saneer de vrijgekomen terreinen en zet ze in voor activiteiten die nodig zijn voor de energietransitie, voor de oplossing van de woningnood en schone recreatie aan de kust. Ook daar liggen de plannen al voor klaar.

Denk in kansen voor de regio, vertrouw op de creativiteit van technisch opgeleide mensen. En stop met angst aanjagen door werkgelegenheid en gezondheid tegen elkaar uit spelen.

Lees ook:

Tata Steel pakt vervuiling hoogovens versneld aan, toch zetten omwonenden strafzaak door

Staalbedrijf Tata Steel gaat veel sneller dan gepland de overlast van het hoogovencomplex in IJmuiden beperken. De maatregelen worden grotendeels al in 2023 afgerond.

Omwonenden Tata Steel geloven niet dat overlast minder wordt: ‘De lobby is te sterk’

De lobby van Tata is sterk. De inwoners van de dorpen rond de staalfabriek geloven amper dat de emissie van schadelijke stoffen afneemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden