Opinie

De herbouw van de Notre-Dame is een prachtige praktijkschool voor jongeren

Medewerkers van een restauratiebedrijf verwijderen het beeld van de apostel Andreas van de Notre-Dame. Beeld AFP

Ambachtslieden als steenhouwers en houtbewerkers zijn hard nodig voor de herbouw van de Notre-Dame, schrijft Harald Hameleers, linguïst en erfgoedliefhebber.

Natuurlijk is het echt een drama, de brand in de kathedraal van de Notre-Dame die maandagavond 15 april begon. Gelukkig zijn er geen dodelijke slachtoffers gevallen. Op materieel gebied is de ramp groter. Veel onvervangbare kunstschatten van religieuze en culturele betekenis zijn verloren gegaan. Dat is erg. 

Tegelijkertijd is ook een groot aantal kunstschatten gered. En wat de wederopbouw van dit voor Frankrijk, Europa, ja zelfs voor de wereld zo belangrijke gebouw betreft, biedt dit enorm veel kansen die zowel het behoud van cultureel erfgoed als onderwijs en saamhorigheid ten goede komen.

Ambachtelijke vaardigheden

Ik denk dat er juist op het gebied van (praktijk)onderwijs een kans ligt om zowel cultureel erfgoed, als jonge Europeanen een goede toekomst te bieden.

Een veel en vaak gehoorde klacht is dat het huidige onderwijs, en niet alleen in Nederland, geen mensen meer opleidt die praktische en ambachtelijke vaardigheden hebben. Een steenhouwer, timmerman of loodgieter is niet meer te vinden. Antieke tegeltjes moeten worden gezet door een steeds kleiner wordende groep Portugese vaklieden, houtbewerkers komen uit Oost-Europa en kennis van het onderhoud of herstel van eeuwenoud cultureel erfgoed is bijna geheel verdwenen. Deze ambachtslieden zijn hoognodig maar onvindbaar.

Overal in Europa staan oude tot zeer oude gebouwen die onderhoud nodig hebben en die zeker na een brand of ander incident snel door vakkundige lieden moeten kunnen worden hersteld. De komende decennia, of als het aan president Macron ligt, de komende vijf jaar, zullen echte ambachtslieden de wedergeboorte van de Notre-Dame vorm moeten geven. En hier ligt een enorme kans. 

Wat is nou een betere praktijkschool dan de bouwwerf die de Notre-Dame de komende jaren is om het nog resterende handjevol Europese ambachtslieden de kans te bieden tijdens de wederopbouw jonge ‘studenten’ in de praktijk onderwijs te geven in het maken van houtconstructies, het hakken van stenen en andere verouderde maar noodzakelijke vaardigheden? Een internationale praktijkopleiding voor jongeren uit heel Europa die later van pas komt bij het onderhoud van cultureel erfgoed in Europa, dat gezien de voortschrijdende veroudering wel degelijk onderhoud zal blijven vergen en waarbij kennis van en omgaan met oude materialen belangrijk is.

Erfgoedredders

Je zou van deze ‘artisanale erfgoedredders’ een Europees gilde kunnen maken, maar ook op nationaal niveau. Dat kost geld en ik hoor al zeggen: wie betaalt dat? Ja, dat kost geld. De afgelopen twee weken hebben getoond dat allerlei miljardairs bereid zijn om geld beschikbaar te stellen voor het herstel. Wie weet, wellicht later ook voor regulier onderhoud van cultureel erfgoed. De Europese Commissie kan hier ook haar meerwaarde laten zien door Europese gelden nuttig te besteden voor onderwijs, jongeren en behoud van cultureel erfgoed.

Doordat jongeren iets nuttigs in de praktijk leren in internationaal verband, kunnen zij wellicht onderling meer begrip krijgen. Het helaas bij veel jongeren weggezakte cultuurhistorisch besef kan hiermee ook een positieve impuls krijgen. En later kunnen ze zeggen dat papa of mama nog aan de wederopbouw van de Notre-Dame heeft gewerkt.

Dus, culturele erfgoedbeheerders, onderwijsministers, Europese beslissers en rijke weldoeners: kom snel tot een concreet actieplan om Europese jongeren een kans te bieden en het cultureel erfgoed van Europa te redden via een praktijkopleiding bij het herstel van de Notre-Dame.

Lees ook:

De restauratie-architect weet het zeker: de ziel van de Notre-Dame is niet verloren

De herbouw zal geen afbreuk doen aan de beleving van dit icoon, verwacht restauratie-architect Jan Roest. Zijn advies: laat de wereld meekijken hoe de kathedraal herrijst uit de as en maak er een leerlingenbouwplaats van. 

Deze ex-generaal moet ruzie rond de herbouw van de Notre-Dame voorkomen

Een voormalig generaal moet Macrons belofte waarmaken: de Notre-Dame moet over vijf jaar herbouwd zijn.De herbouw van de van de Notre-Dame is een dermate kolossale opgave, moet de Franse president Macron hebben gedacht, dat alleen iemand met een kolossale staat van dienst daar leiding aan kan geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden