Opinie

De hbo’s verdienen meer waardering voor hun wetenschappelijke werk

Interieur van de Haagse Hogeschool. Beeld anp

Hooggeleerde collega’s zouden vanuit de ivoren toren van de universiteit een moeten kijken naar de hbo’s. Ook daar wordt wetenschap bedreven. Anders, maar dit kan de theoretischer benadering van universiteiten prima aanvullen, meent Mendeltje van Keulen, lector aan de Haagse Hogeschool en docent aan de Universiteit  Leiden.

Hoe waardeer je wetenschap? Die aloude vraag is hoogst actueel. De Maastrichtse rector magnificus Rianne Letschert pleitte onlangs op het congres van NWO-ZonMW voor een nieuwe toekomst van universitair erkennen en waarderen. Een toekomst waarin je wetenschappelijk carrière kunt maken als je erin slaagt om onderzoek te laten landen in onderwijs en werkpraktijk. Minder publicatiedruk, meer waardering voor bijdragen aan vakbladen, opiniestukken en excellent onderwijs – een uitstekend idee, schrijft columniste Hieke Huistra (Verdieping, 8 juni).

Nieuw? Geenszins. Vanaf de zesde eeuw v. Chr. werkten de Griekse natuurfilosofen en – in navolging van hen – Aristoteles al bewust praktijkgericht. Maar universiteiten waarderen peer reviewed publiceren meer dan didactisch excelleren of valorisatie van onderzoek in de werkpraktijk. Om te zien hoe het anders kan, moeten de hooggeleerde collega’s vanuit de universitaire ivoren toren iets verder kijken: naar het hoger beroepsonderwijs (hbo).

Praktijk

Sinds de jaren negentig zijn lectoraten daar de spil tussen wetenschap, onderwijs en de beroepspraktijk. Indicatoren voor de inmiddels 600 lectoren (‘praktijkprofessoren’), en voor alle onderzoekers die met ons werken, zijn niet alleen het aantal publicaties. In het hbo-onderzoek gaat het om wetenschapsvalorisatie in de praktijk.

Met mijn boek ‘Wat doen ze daar eigenlijk’, gebaseerd op onderzoek door student-assistenten, gaven we kiezers voor hun stembusgang in de Europese verkiezingen een kijkje in het werk van Europarlementariërs. Een welkome aanvulling op academische geschriften over Europese integratie, zo bleek uit de positieve ontvangst van het boek.

Lectoraten staan inmiddels op de kaart, en universiteiten hebben de aanvankelijke scepsis jegens deze new kids on the block laten varen. Zo tekenden de Haagse Hogeschool en de Universiteit Leiden onlangs een Memorandum van Overeenstemming voor gezamenlijke expertiseprojecten. De Europese Commissie lonkt in de nieuwe onderzoeksagenda ‘Horizon Europe’ nadrukkelijk naar universities of applied science. En bij aanvragen voor de Nationale Wetenschapsagenda is samenwerking tussen universiteiten en hogescholen verplicht. 

Daarvoor moeten ingesleten beelden worden geslecht. Zo verkoos de Tweede Kamer in het project Parlement en Wetenschap als kennispartners de KNAW, NWO en VSNU. Hogescholen, die politici bij uitstek van praktijkkennis zouden kunnen voorzien, zijn niet structureel op het Binnenhof aangesloten. Veel havisten (of hun ouders) kiezen voor een jaartje hbo als springplank naar de universiteit. Toch ambiëren relatief weinig jongeren een academische carrière. Beroepsonderwijs vol praktijkopdrachten en stages past veel jongeren vast beter, maar wordt misschien gezien als minder dan de universiteit in plaats van fundamenteel anders in onderwijs en onderzoek.

Hogescholen moeten de hand in eigen boezem steken. In plaats van academische proefschriften moeten in hun curriculum juist praktijkopdrachten centraal staan (Opinie, 7 juni). Dat vergt een goede aansluiting van docenten en onderzoekers op de werkpraktijk van bedrijfsleven en overheden.

Geschakeerd palet

Voor mij als lector is in het hbo een nieuwe wereld opengegaan: innovatieve methoden en onderzoek met professionele stakeholders. Idealiter zijn (academische) universiteiten en (beroepsgerichte) hogescholen complementair. Samen bieden wij studenten en maatschappij een geschakeerd palet van hoger onderwijs en onderzoek.

Samen kunnen we investeren in excellente expertisecentra, waar theorie en praktijk samenkomen in kennisontwikkeling ten dienste van economie, beleid en politiek. 

Lees ook:

Een baan buiten de universiteit is echt niet de grote mislukking die wetenschappers ervan maken

Drie smaken water bij de lunch, veganistische kikkererwtensalade en barista’s die koffieschenken vanuit een rijdende koffiebar. Zo dicht op de tijdgeest zie ik de catering bij wetenschappelijke congressen zelden, maar het congresthema was er dan ook naar: we gingen praten over de wetenschapper van de toekomst. 

Schaf de hbo-scriptie af en het probleem van betaalde scriptiebegeleiders is opgelost

Het probleem van de commerciële scriptiebureaus hangt ermee samen dat een afstudeerscriptie niet bij hbo-opleidingen past, schrijft Tim Goudriaan, oprichter van scriptiewebsite Teachmehowtodothat.com en docent aan de Universiteit Utrecht.

De scriptie heeft een functie voor hbo’ers, niet afschaffen dus

Hbo-studenten leren door een scriptie te schrijven om te gaan met complexiteit, met tegenslag en onvoorspelbaarheid. Belangrijk genoeg om die scriptie niet af te schaffen, schrijft Mark Pluymaekers lector international relationshipmanagement bij Zuyd Hogeschool.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden