Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ggz is verslaafd aan psychiaters en andere specialisten

Opinie

Bauke Koekkoek

© ANP
Opinie

Dat er zoveel zzp-psychiaters in de ggz zijn, is een symptoom van een sector waarin autonomie en specialisatie te belangrijk zijn geworden, stelt Bauke Koekkoek, verpleegkundig specialist en lector psychiatrische zorg. 

Bestuurders en psychiaters verwijten elkaar dat er te veel zzp-ers werken in de geestelijke gezondheidszorg. Dat geldt ook voor zzp-psychiaters. Maar de ggz is verslaafd aan psychiaters en andere specialisten en dat is veel erger.

Lees verder na de advertentie

Grote ggz-instelling gaan zelf niet vrijuit: beleid wordt vaak achter het bureau uitgetekend, waarna razendsnelle en klakkeloze implementatie wordt verlangd. Gevolgen op microniveau, voor professionals en cliënten, zijn vaak nauwelijks doordacht en de (vaak broodnodige) veranderingen niet tijdig besproken met ‘de werkvloer’. Maar psychiaters op hun beurt zijn ook geen willoze slachtoffers, die te weinig ‘professionele autonomie’ wordt gegund.

De ggz is sinds 1995 zo sterk ge­me­di­ca­li­seerd, dat voor iedere beslissing een dokter nodig is

In een sector waarin weinig bewezen effectiviteit is en veel afhangt van individueel vakmanschap, is autonomie nodig maar niet vanzelfsprekend. Bij autonomie hoort zelfreflectie. Maar als je vakmanschap tekortschiet of je je niet houdt aan de spelregels van deze sector, en je bij uitzondering wordt aangesproken, blijkt dat niet te verdragen voor veel professionals. Dan lonkt het zzp-schap, en laten velen zich door diezelfde verfoeide instelling weer inhuren.

Het zzp-probleem lijkt plotseling uit de lucht gevallen maar zat er al jaren aan te komen. De ggz is sinds 1995 zo sterk gemedicaliseerd, dat voor iedere beslissing een dokter nodig is. Altijd moet de psychiater komen en het dossier invullen, want anders kan een en ander niet, of loopt de verzekeraarsvergoeding gevaar. Dus zijn er steeds meer van deze professionals nodig, en waarderen ook verpleegkundigen en psychologen zichzelf er toe op. Ze lijken goedkoper dan psychiaters maar claimen bij meer taken natuurlijk ook meer status en salaris.

Overschatting en onderschatting

Kortom: beroepsgroepen claimen ‘autonomie’, een zorgsysteem bekrachtigt specialisatie en een financier bekostigt alleen dat. Samen met de aanspraak van sommige cliënten op de ‘hoogst opgeleide’ professional, leidt dat tot overschatting van titels en onderschatting van vakmanschap.

Academische kennis over zeldzame stoornissen lijkt meer waard dan de ­‘gewone’ vaardigheid om een ingewikkeld gesprek met cliënt en gezin te voeren. Ondertussen wordt de burger van het ene specialisten-kastje naar het ­volgende specialisten-muurtje gestuurd.

De monopolistische zzp-psychiater is een symptoom, geen oorzaak. Dat is onze verslaving aan ‘specialisten’.

Lees ook:

De ggz kan al die dure ‘bv-ikken’ best te lijf

Een groot deel van zzp-psychiaters en -verpleegkundigen wil best in vaste dienst bij een ggz-instelling als er wat wordt gedaan aan het Oost-Duitse controleapparaat en maoïstische productiequota, meent ggz-verpleegkundige Peter Mulder.

De zzp-psychiater: veel te duur, maar onmisbaar

Door de nijpende personeelstekorten in de ggz zijn instellingen aangewezen op de inhuur van duurbetaalde zzp-psychiaters die bepaalde diensten weigeren en hoge tarieven vragen. ‘Je hebt ze alleen keihard nodig.’

Deel dit artikel

De ggz is sinds 1995 zo sterk ge­me­di­ca­li­seerd, dat voor iedere beslissing een dokter nodig is