Commentaar

De geslotenheid van Jehovah’s Getuigen staat de aanpak van misbruik in de weg

Een liedboek van Jehova's Getuigen in Nederland. Beeld Maarten Hartman

Toen de beerput van het seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk in Nederland in het voorjaar van 2010 eindelijk echt openging, was het een kwestie van weken: de Nederlandse bisschoppen stelden een externe, onafhankelijke commissie in die het misbruik in de kerk in kaart moest brengen.

Nu valt er op de aanpak van seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk nog steeds een heleboel aan te merken, maar aan de voortvarendheid waarmee die onderzoekscommissie werd ingesteld kunnen de Nederlandse Jehovah’s Getuigen een voorbeeld nemen.

Nadat deze krant er vorig jaar over berichtte, is duidelijk geworden dat het seksueel misbruik binnen de Jehovah’s én de wijze waarop die gemeenschap daarmee omgaat een groot en ernstig probleem is. Bij de slachtofferorganisatie die in het najaar is opgericht hebben zich inmiddels bijna driehonderd mensen gemeld.

De Jehovah’s hanteren een intern rechtssysteem dat zij hoger achten dan het justitiële rechtssysteem. Die aanpak werkt traumatiserend voor slachtoffers, daders komen weg met milde straffen of worden uit de wind gehouden, bleek uit de verhalen van misbruikslachtoffers.

De druk op de Jehovah’s Getuigen om een externe commissie onderzoek te laten doen is fors. Maar daar trekken de Jehovah’s zich niets van aan. We hebben al genoeg gedaan om minderjarigen tegen misbruik te beschermen, zo is het verweer. Dat is zeer onbevredigend, in de eerste plaats voor de slachtoffers, en het wekt de indruk van een doofpot.

Eerste stap

Minister Dekker onderzoekt of de aangifteplicht voor derden bij gevallen van seksueel misbruik moet worden verruimd, omdat de Jehovah’s niet gedwongen kunnen worden onafhankelijk een onderzoek in te stellen. En omdat hij het onwenselijk vindt dat zedendelicten door bewegingen als de Jehovah’s Getuigen enkel intern worden aangepakt. Dat zou kunnen betekenen dat organisaties (álle organisaties, niet alleen de Jehovah’s Getuigen) verplicht zijn om het aan de politie te melden als zij weet hebben van kindermisbruik. 

Dat de minister zoekt naar wegen om de slachtoffers van seksueel misbruik bij de Jehovah’s Getuigen uit hun benarde positie te bevrijden, is uiteraard toe te juichen. Maar aan de uitbreiding van de aangifteplicht zitten best wat haken en ogen. Er zijn allerlei organisaties waar het tegengaan en aanpakken van misbruik redelijk goed georganiseerd lijkt. 

Verruiming van de aangifteplicht zou daar voor nieuwe problemen kunnen zorgen en het zal de gesloten wereld van de Jehovah’s bovendien niet kunnen openbreken. Het zou goed zijn als Dekker de druk op de Jehovah’s Getuigen om toch onderzoek in te laten stellen blijft opvoeren. Niet dat met zo’n onderzoek alle problemen uit de wereld zijn, maar het kan een eerste belangrijke stap zijn om de voor slachtoffers zo funeste naar binnen gekeerde houding om te draaien.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren, alle commentaren zijn terug te vinden in dit dossier.

Lees ook: Misbruik wordt binnenskamers afgehandeld

Trouw deed lange tijd onderzoek naar seksueel misbruik bij Jehovah’s Getuigen in Nederland. Uit gesprekken met slachtoffers en (ex-)leden en interne documenten blijkt dat zaken binnenskamers worden afgehandeld en aangifte van misbruik bijna nooit gebeurt. Lees alle artikelen over dit onderwerp hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden