Adri Vermaat Beeld Maartje Geels

Ombudsman Adri Vermaat

De foto van een dode vader en zijn dochtertje ontbrak in Trouw, en dat was een terechte keuze

Trouw was met De Telegraaf de enige landelijke, papieren krant die schreef over de verdrinkingsdood van een vader en zijn dochtertje in de rivier Rio Grande zónder de volgens sommigen ‘iconische’ foto van de slachtoffers aan de lezers te presenteren.

Het beeld van de levenloze Salvadoraan Óscar Martínez en zijn haast twee jaar jonge dochtertje ging via traditionele en digitale media de wereld over. De gedachte achter de foto, een jong gezin dat in zijn zoektocht naar een beter bestaan uit elkaar wordt gerukt, maakte veel emoties los.

In het Algemeen Dagblad vatte directeur Lars Boering van World Press Photo die gevoelens samen: “Wat deze foto gruwelijk maakt, is wat ze met onze hersenen doet”. Het beeld was niet wezenlijk eng of afstotend. Het liet de lichamen van vader en dochtertje van bovenaf op hun rug zien. Ze lagen zij aan zij, deels in rivierwater met hun gezichten tegen het riet. Bloed of zichtbare verwondingen ontbraken. De foto, maar vooral het verhaal erachter kan worden uitgelegd als illustratief voor de obstakels en gevaren die migranten op hun route naar de Verenigde Staten bedreigen.

Zonder uitleg

Trouw bracht donderdag 27 juni een artikel van de correspondent in Amerika met als kop “Foto van dode vader en dochtertje scherpt debat in de VS aan”. Een enkele foto die het immigratiedebat doet oplaaien en waaraan de krant redactioneel aandacht besteedt, kan een lezer normaliter niet worden onthouden. Toch gebeurde dit, zonder uitleg in de krant over het journalistieke argument van dat besluit.

De kop boven het artikel was feitelijk juist. Edoch, in de tekst lag het accent meer op het Amerikaanse immigratiebeleid dan op een bijzonder belang van de foto. Dat beeld werd weliswaar functioneel benoemd, maar bleef ondergeschikt aan het geruzie over de grensproblematiek tussen president Trump en zijn Democratische tegenstanders. In de kop boven het artikel had dit beter tot uiting kunnen komen.

Over de vraag of de foto van de lichamen kon of moest worden gepubliceerd, is op de redactie uitvoerig gediscussieerd. In overleg met de beeldpresentator en de chef dag besloot de hoofdredactie “in dit geval niet af te wijken van de norm dat Trouw closebeelden van lijken of zware verwondingen niet plaatst”. Beelden van doden waren er, zware verwondingen niet.

Aangespoeld Syrisch jongetje

In 2015 plaatste Trouw als enige landelijke krant de foto van het op een Turks strand aangespoelde Syrische jongetje Alan Kurdi op de voorpagina. De verdronken jongen belichaamde de vluchtelingenproblematiek. Journalistiek was dat destijds hét argument om zijn foto prominent te brengen. Er kwam kritiek, maar instemming overheerste.

Wat belichaamt de verdrinkingsdood van de Salvadoraanse vader en zijn dochtertje precies? De armoede in hun vaderland El Salvador of het tegenhouden drieduizend kilometer verderop door de regering Trump? In de Rio Grande voltrok zich bij de rivieroversteek een menselijk drama. Een peuter die opnieuw de rivier in gaat en een vader die probeert haar te redden. Beiden verdrinken. De moeder blijft achter.

El Salvador is een arm en erg gewelddadig land, waar gemeten naar westerse maatstaven een mens beter niet kan (blijven) wonen. Dat is mijn inziens toch net iets anders dan bombardementen die weerloze burgers, ouders met jonge kinderen, op de vlucht jagen. Het is geen eigen schuld, dikke bult. Verre van dat, maar iconisch is de foto hierom wat mij betreft niet.

Zo goed als Trouw de foto van Óscar Martínez en zijn dochtertje had kunnen plaatsen, was het evenmin een verkeerde keuze om dat na te laten. Zij het dat voor dit laatste de argumenten verschillen.

Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl

Lees ook:

Foto en video van verdronken vader en dochter voeden verontwaardiging over immigratiebeleid

Een vader en dochter verdronken toen ze de Rio Grande wilden oversteken. De politiek ruziet over de schuldvraag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden