CommentaarGrieks-Turks conflict

De Europese Unie moet ernaar streven Turkije maximaal aan zich te binden

Er voeren altijd toeristenbootjes heen en weer tussen het Griekse eilandje Kastellorizo en het Turkse kustplaatsje Kas, een paar kilometer verderop. Door het coronavirus lag dat vreedzame verkeer al stil. En het recente conflict over gasboringen in de Egeïsche Zee maakt hervatting van de toeristenpendel er niet waarschijnlijker op. Want als iets de spanning laat oplaaien tussen de twee landen, is het wel onenigheid over de zeegrens.

Het gaat hier niet alleen om nationale trots, maar ook om miljarden aan mogelijke gasinkomsten. Turkije wil proefboringen doen naar een gasbel die volgens Griekenland in zijn exclusieve economische zone ligt – het gebied buiten de directe kustwateren tot waar een land rechten heeft op visserij en grondstoffen. Ankara vindt dat Griekenland die zone baseert op eilandjes en rotspuntjes die zo miniem zijn, dat de ‘economische zone’ zich van daaraf nooit zover mag uitstrekken. Het eist delen daarom zelf op.

Dit is geen kinderachtig conflict. De afgelopen decennia hebben Griekenland en Turkije al een aantal keer op voet van oorlog verkeerd – soms om vergelijkbare grensgeschillen. Recentelijk heeft de Turkse regering bovendien tot woede van Griekenland weer een moskee gemaakt van de Ayasofya – in Byzantijnse tijden de belangrijkste kathedraal. Ook loopt geregeld de spanning op over de vluchtelingen die via Turkije Griekenland (en de EU) proberen te bereiken.

Het wantrouwen heeft diepe wortels

Andere landen beseffen het gevaar, de VS zijn bezorgd over dit conflict tussen twee Navo-landen en overigens ook over de militaire assertiviteit van de Turkse president Erdogan in landen als Libië en Syrië. De EU steunt Griekenland: een Frans vliegdekschip is in de buurt om die steun zichtbaar te maken, Italiaanse marineschepen namen deel aan een gezamenlijke oefening met de Grieken. Het wantrouwen tussen Griekenland en Turkije heeft echter zeer diepe wortels, minstens een eeuw oud zo niet langer. De relatie is ook weleens redelijk geweest, maar sinds de Turkse gesprekken over toetreding tot de EU enkele jaren geleden zijn bevroren, zijn de verhoudingen duidelijk weer verslechterd. De invloed van de EU is nu dan ook beperkt, haar machtsmiddelen ook.

Om de steeds terugkerende spanning met Turkije te verminderen zal de EU zich dan ook opnieuw moeten beraden over de langetermijnrelatie met Ankara. Ze moet ernaar streven Turkije maximaal aan zich te binden. Dat is lastig en ook ongemakkelijk door de geregelde schendingen van mensenrechten door Ankara. Maar het is ook hoogst noodzakelijk, gezien de geopolitieke positie van Turkije tussen Europa en het conflictueuze Midden-Oosten.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden