CommentaarNagorno-Karabach

De EU moet helpen de rust terug te brengen in en rond Nagorno-Karabach

Met raket- en granaatbeschietingen over en weer in de afgelopen weken is het al tientallen jaren sluimerende conflict om de Armeense enclave Nagorno-Karabach weer losgebarsten. Wat nu precies de aanleiding is voor de opgelaaide gevechten tussen Armenië en Azerbeidzjan is onduidelijk, maar inmiddels zijn aan beide kanten honderden doden gevallen, onder wie ook burgers. De partijen beschuldigen elkaar ervan burgerdoelen te beschieten. In de ‘hoofdstad’ Stepanakert van de door bijna geen enkel land erkende Armeense republiek ‘Artsakh’ (Nagorno-Karabach), maar ook ver daarbuiten, bijvoorbeeld in de Azerbeidzjaanse stad Ganca, waar een militair vliegveld ligt.

Zorgwekkend is de inzet van moderne wapens en elektronica, waarmee nauwkeurig pantservoertuigen, tanks en fortificaties kunnen worden uitgeschakeld. Deze wapens zijn cynisch genoeg grotendeels geleverd aan beide landen door Rusland. Het Turks sprekende Azerbeidzjan krijgt ook steun en wapens van Turkije. Het straatarme Armenië kan rekenen op Rusland.

Hoewel beide landen een verschillende religie aanhangen – Armenië is christelijk orthodox en Azerbeidzjan islamitisch – lijkt het conflict eerder etnisch-cultureel dan religieus geïnspireerd. Tijdens de laatste oorlog (1988-1994) veroverden de Armeniërs grote stukken grondgebied buiten de eigenlijke enclave. Als gevolg van etnische zuiveringen door beide partijen raakten honderdduizenden mensen hun huis kwijt. Het door olie steenrijke Azerbeidzjan eist de door Armeniërs veroverde gebieden terug en legt zich niet neer bij een status quo.

Tot een vredesakkoord is het nooit gekomen

In 1994 sloten de partijen een wapenstilstand, maar tot een vredesakkoord is het nooit gekomen. Rusland en Turkije zijn ook nu weer de belangrijkste landen om de strijdende partijen aan tafel te krijgen. Zorgwekkend is dat het conflict is losgebarsten in een regio die al bol staat van spanningen en conflicten. In het nabijgelegen Georgië (Zuid-Ossetië, Abchazië), Irak en Syrië zijn regionale machten actief. Hierbij gaat het om macht, militaire invloed en het veiligstellen van olie- en gasbelangen. Zorgwekkend zijn ook de geruchten dat Turkije honderden strijders uit het noorden van Syrië naar het front in Azerbeidzjan zou hebben overgebracht. Met het creëren van onrust in omringende landen door Rusland, Turkije en niet te vergeten Iran worden ook binnenlandse doelen gediend, vooral nu het economisch met die landen veel minder gaat.

De Europese Unie zou een rol kunnen spelen door Turkije en Rusland te bewegen (al dan niet met sancties) om de rust terug te brengen in en rond Nagorno-Karabach. In potentie is het conflict explosiever voor de regio dan bijvoorbeeld de politieke onrust in Wit-Rusland, wat vooral een binnenlands probleem is.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden