Ombudsman

De eenzijdige aandacht van de verslaggever pakte verkeerd uit in artikel rond psychisch lijden

Adri Vermaat Beeld Maartje Geels

Het artikel in de Verdieping van Trouw van 29 mei waarin psychiatrisch patiënte Cornelia fragmenten naar buiten bracht over de aan vriendin Désirée verleende euthanasie, bracht bij nabestaanden onbegrip en verdriet teweeg. 

Zij rekenen Cornelia deze gevoelens niet aan. De verwijten zijn aan de redactie, die een journalistiek onzorgvuldige werkwijze wordt verweten en het overschrijden van een ethische grens.

De auteur wilde in het verhaal laten zien wat euthanasie bij ernstig psychisch lijden kan losmaken bij andere patiënten. Zij kwam op dat idee nadat Cornelia zelf bij de redactie had aangeklopt en vertelde dat ze in de periode na de euthanasie brieven aan zichzelf had geschreven. De teksten wilde ze met de buitenwereld delen omdat volgens haar uit publicaties blijkt dat steeds meer psychiatrische patiënten euthanasie krijgen. Ze vindt dit beangstigend. De journalist zag er met een rondgang langs psychiaters een onderwerp in. Ze maakte een afspraak met Cornelia voor een interview dat tweeënhalf uur duurde. Vooraf is zowel ter redactie als met haar de mogelijkheid opengehouden dat het gesprek niet per se tot publicatie hoefde te leiden.

Binnen een redactie is zo'n afspraak tussen redacteur en leidinggevende aannemelijk, maar naar de geïnterviewde is dat minder vanzelfsprekend. Bij een vrouw die zelf naar de redactie stapte en met wie in bijzijn van een begeleider uren intensief is gesproken, zijn hoge verwachtingen gewekt over een publicatie. Betrokken redacteuren en leiding namen wat mij betreft, misschien onbewust, risico's. De verslaggeefster hield zich van meet af aan intensief bezig met het welbevinden van Cornelia. Dat hoort bij verantwoorde journalistiek, maar ook dat zal gevoelsmatig hebben bijdragen aan het gevoel dat de publicatie er zou komen. Ethisch zou een afwijzing na de eerste, voor Cornelia hoopvolle contacten met de redactie, in mijn beleving onverantwoord zijn geweest.

Nabestaanden

De chef Verdieping werd over het onderwerp geïnformeerd ná het interview met Cornelia, een omgekeerde volgorde. Hoewel volgens de chef "misschien een oneigenlijk argument", telde voor hem ook "dat je door met haar te praten al een zekere verplichting tegenover haar aangaat". De redacteur heeft naar eigen zeggen met het artikel "geworsteld". Een eerste versie is herschreven. In overleg tussen chef Verdieping en auteur is de familienaam van Cornelia, ondanks haar goedkeuring die te gebruiken, geschrapt. Achteraf vinden beide collega's dat het om privacyredenen zuiverder was geweest ook de namen Désirée en Cornelia te fingeren. In het onderlinge overleg was de aandacht echter vooral gericht op het begeleiden van Cornelia, of zij het verhaal echt wilde. De chef Verdieping: "Ik heb zorgvuldigheid betracht, maar daarbij een steek laten vallen. Ik heb de auteur niet gevraagd of er nabestaanden waren van Désirée om rekening mee te houden."

De eenzijdige aandacht werd geaccentueerd toen de verslaggeefster voor haar vakantie stond en zij Cornelia vroeg de concept-tekst aan de partner van de overleden vrouw te sturen. Dit met het verzoek aan Cornelia de reactie van de partner aan de chef Verdieping te sturen. Journalistiek gezien en naar de partner toe was dit uit moreel, menselijk oogpunt een omissie. De regie over een verhaal mag nooit uit zicht van redacteuren raken. De redactie had rechtstreeks met de partner moeten communiceren. Zijn inhoudelijke reactie, ruim voor publicatie via Cornelia aangeboden, kreeg niet de aandacht die ze verdiende. De intiemste momenten die de familie rond haar overlijden deelde, bleven in het artikel ten onrechte overeind. Betrokken redacteuren en hoofdredactie trekken zich de gang van zaken aan. Terecht is een excuusbrief gestuurd aan de partner en familie. Daarnaast verdient kwaliteitscontrole binnen de redactie aandacht.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma's en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. U vindt al zijn artikelen op trouw.nl/ombudsman.

Vrijdag 15 juni geen rubriek. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl

Lees ook: Ze wilde een 'goede dood', nog voor de Kerst

Het is laat op de avond als Cornelia (28) een telefonische uitnodiging krijgt. Niet voor een verjaardag, maar voor de 'goede dood' van haar vriendin Désirée. Zo noemt Désirée de euthanasie die haar verleend is door de Levenseindekliniek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden