OPINIE

De échte rekening van de overheidsinvestering in KLM is voor toekomstige generaties

KLM-topman Pieter Elbers. Beeld REUTERS

De investering in Air France-KLM, een icoon van de fossiele economie, is niet uit te leggen aan toekomstige generaties. En KLM-baas Elbers trekt ook nog eens ten strijde tegen de vliegtaks, stelt Lammert van Raan, Tweede-Kamerlid voor de Partij voor de Dieren. 

Het stof van de Air France-KLM-aandelendeal is amper neergedaald en KLM-baas Pieter Elbers trekt alweer ten strijde tegen een Europese belasting op vliegtickets. Het is typisch voor de bedelcultuur die bij Air France-KLM tot bedrijfscultuur is verworden.

Als de grote multinationals besluiten dat ze een duwtje in de rug nodig hebben, weten ze de Nederlandse overheid razendsnel te vinden. Zo ging het bij Unilever en Shell tijdens de rel over de dividendbelasting en zo ging het eind februari ook bij Air France-KLM. De Nederlandse staat als redder van het kapitalistische grootbedrijf.

En wie dat uiteindelijk gaat betalen? De belastingbetaler. De Nederlandsche Bank merkte in het rapport ‘Tijd voor transitie’ op dat het risico om nog te investeren in aandelen in CO₂-intensieve sectoren substantieel is. De vraag is dus niet of de aandelen Air France-KLM afgewaardeerd zullen moeten worden, maar wanneer. Het zijn straks de ‘gestrande bezittingen’ van de fossiele economie.

Krimpscenario

Onze klimaatdoelen vereisen een drastische krimp van de uitstoot door alle sectoren, inclusief de luchtvaart. Het is meer dan ooit waarschijnlijk dat een krimp van het aantal vluchten daarbij nodig is om deze doelstelling te halen. Ook omwille van vliegveiligheid en de leefomgeving van mens en dier wordt gesnakt naar een vermindering van het aantal vliegbewegingen. Mijn motie die de Nederlandse staat opriep om zich als aandeelhouder van Air France-KLM alvast strategisch voor te bereiden op dit krimpscenario werd weggestemd in de Tweede Kamer.

Luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen liet onlangs in de Volkskrant zelfs weten dat in haar ogen Schiphol wéér mag groeien en Lelystad Airport open zou kunnen. De belangen van de luchtvaartsector wegen voor de regering kennelijk zwaarder dan die van klimaat en leefmilieu.

Met de aankoop van aandelen Air France-KLM toonde het kabinet aan in staat te zijn om snel te handelen op de dossiers die het belangrijk vindt. En daar zit direct het probleem: het kabinet heeft zijn prioriteiten totaal niet op orde. De investering in Air France-KLM, een icoon van de fossiele economie, is op geen enkele manier uit te leggen aan toekomstige generaties, de klimaatstakers, scholieren en studenten die terecht voor hun eigen toekomst opkomen. Deze generatie heeft recht op fors ingrijpen door de overheid, maar dan natuurlijk niet in de vorm van extra aandelen in een luchtvaartbedrijf.

Wat in ieder geval nodig is, is dat vliegen fors duurder wordt gemaakt en daar wil Elbers nu dus een stokje voor steken. Schaamteloos, zeker nadat hij de afgelopen weken de Nederlandse overheid meermaals nodig had om zijn persoonlijke hachje te redden.

Kruistocht tegen vliegtaks

De KLM-baas vervolgde zijn kruistocht tegen de vliegbelasting op de luchtvaartconferentie A4E Aviation Summit. Ongetwijfeld heeft het old boys network van de luchtvaart hem daar gefeliciteerd met zijn nieuwe, grote investeerder. Toch was er uiteindelijk ook nog een realistisch geluid op die conferentie te horen. Een Nederlandse klimaatactivist nam kortstondig het woord: “Mensen lijden onder klimaatverandering, nu en in de toekomst”.

Het is onbegrijpelijk dat een sector die zijn maatschappelijke plichten ontloopt, steeds opnieuw bij de overheid weet aan te kloppen.

De luchtvaartsector stoot enorm veel broeikasgassen uit, mag zijn eigen duurzaamheidsdoelstellingen bepalen, kwam met ontoereikende plannen, draagt geen accijns op kerosine af en ook over vliegtickets wordt nog geen btw betaald. Dit is simpelweg een onhoudbare situatie.

Lees ook: 

Waarom de staat stiekem een flink aandeel in Air France-KLM kocht

De staat heeft een flink aandeel in Air France-KLM gekocht. Het kabinet had er onvoldoende vertrouwen in dat Nederlandse belangen binnen de combinatie overeind blijven.

‘Aandelenoverval’ verbijstert de Fransen oppositie is enthousiast maar ook sceptisch 

Commotie in Frankrijk over de Nederlandse aankoop van aandelen in Air France-KLM. ‘Den Haag betaalt ons met gelijke munt terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden