null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

De drenkeling Tigray heeft helaas geen scheutige olievelden of onmisbare grondstoffen

Volgens artikel 450 van het Wetboek van Strafrecht is het een overtreding om, wanneer je getuige bent van andermans onmiddellijke levensgevaar, niet in te grijpen als je dat redelijkerwijs wel zou kunnen doen. Is iemand overduidelijk bezig te verdrinken, dan is het adagium ‘Voor je kijken, doorlopen’ niet alleen moreel, maar ook juridisch fout.

We zijn volgens dat wetsartikel allemaal ­verantwoordelijk voor andermans welzijn, maar die verantwoordelijkheid wordt een stuk lastiger als de drenkeling ergens ver over de landsgrenzen aan het zinken is. Brazilië, Myanmar, China, Rusland: zowat de hele aardbodem is een schuldig landschap, en je kunt weinig anders doen dan ernaar kijken en je er eventueel over opwinden. Je kunt niet het leed van alle bijna acht miljard aardbewoners op je schouders torsen. En dus maak je keuzes. Waar haal je, enigszins beschroomd, je schouders over op? Welke drenkeling laat je verdrinken? Waar maak je je wél druk om?

Een collega-schrijver die eens door Myanmar reisde, zie ik regelmatig over de situatie aldaar twitteren. Een ander schrijft boze berichten over de behandeling van Navalny, omdat hij zelf uit Rusland komt. Je geeft om wat je kent.

Begin 2012 maakte ik een reis door de noordelijke provincie Tigray in Ethiopië, om research te doen voor een van mijn romans. Ik vond het gebied van een meedogenloze schoonheid, had er de prachtigste gesprekken, beleefde er de vrolijkste drinkgelagen. Nu wordt er al maanden gemoord, verkracht en geplunderd onder het toeziend oog van een premier die in 2019 nog de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend.

Geen van de e-mailadressen blijkt nog actief

Je probeert iets individueels: bezorgde mailtjes sturen. Hoe gaat het met je? Kan ik helpen? Geen van de e-mailadressen in mijn ­notitieboekje uit 2012 blijkt nog actief. Je kunt geld overmaken aan een organisatie als Artsen Zonder Grenzen, maar die kan weinig doen als het geweld niet stopt. De problemen in Tigray zijn een politieke kwestie. En dus kijk je naar de politiek.

Helaas staat Ethiopië niet bovenaan in de hitparade van scheutige olievelden of onmisbare grondstoffen voor iPhones, dus voelen politieke voorbijgangers weinig urgentie om de drenkeling te redden. Op 17 februari tweette Mark Rutte dat hij de Ethiopische premier Abyi Ahmed had gesproken ‘about the multifaceted relationship between our countries’ en over de mensenrechtensituatie. Ahmed zelf leek een ander gesprek te hebben gevoerd, want die tweette vooral over ‘Ethiopia’s long-standing relationship with the Netherlands through diplomacy, trade and investments’ en over ‘further cooperation’. Business as usual, kortom. Hij had immers met een VVD’er gekwebbeld.

Rutte zat met zijn hoofd bij de aanstaande verkiezingen. Wat zou je je dan druk gaan zitten maken over een stel Ethiopiërs? ­Gewoon: voor je kijken, doorlopen.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden