Column

De doodsstrijd van mijn vader voegde geen enkele waardigheid aan zijn leven toe

Beeld Trouw

'Wat hebben jullie toch met lijden?’ Toen ik deze zin uit de laatste column van Bert Keizer las, greep ik als in een reflex het kruisje dat sinds een paar jaar om mijn nek hangt.

Maar dat ik als ‘cultureel katholiek’ de reproductie van een marteltuig draag, om mijn christelijke wortels levend te houden, wil niet zeggen dat ik de christelijke cultus van het leed zomaar aanvaard. Integendeel, zoals ik vorige maand op Goede Vrijdag schreef. Wat me nu hoogst verbaast, is dat je niet per se christen hoeft te zijn om van het leed een deugd te maken die vlak voor de dood je waardigheid zou garanderen.

De vraag die deze column inluidt, werd door Bert Keizer in Kopenhagen opgeworpen voor de Deense Raad voor de Ethiek. Ik ga ervan uit dat niet alle leden van deze Raad van het christelijk huis zijn. Toch was men daar uiterst kritisch op het Nederlandse euthanasiebeleid en iemand zag er zelfs een soort ‘puberaal wegvluchten voor de ellende van het leven’ in.

Of zoals Bert het samenvatte: de Denen vonden dat euthanasie ‘afbreuk deed aan de waardigheid van het leven’. De auteur was niet alleen naar Kopenhagen gereisd om het Nederlandse beleid uit te leggen maar samen met hem stond er een andere Nederlander: hoogleraar, theoloog, ethicus Theo Boer. Een dag eerder dan Bert Keizer publiceerde hij zijn eigen opiniestuk over deze kwestie maar dan in het Nederlands Dagblad onder de titel ‘Hoe euthanasie ons land veranderde’. En zo te lezen is het standpunt van deze ethicus niet erg verwijderd van dat van de Deense raadsleden: ‘Langzaamaan is er in Nederland een cultuur van de dood aan het ontstaan. We leggen minder nadruk op volhouden, met lijden omgaan, elkaar erdoorheen slepen, hoop houden. En andere landen schrikken daarvan.’

Misschien zou ik voortaan, als ik door helse pijn wordt geplaagd, niets meer daartegen moeten innemen, zodat ik hoop kan houden, met lijden beter kan omgaan en meer de nadruk op volhouden kan leggen. Maar ik ben geen masochist.

Op 28 februari stierf mijn vader. Zijn stervensproces begon vier dagen eerder. In Frankrijk bestaat geen wet die euthanasie in alle legaliteit mogelijk maakt, die het leed kan verkorten. Wel hebben ze daar palliatieve zorg, wat sinds deze droeve episode voor mij niets anders betekent dan een terminale patiënt een tijdlang laten verhongeren en uitdrogen tot de dood erop volgt. Vier dagen lang heeft de familie de doodstrijd van Claude met liefde en schrik omgeven. Vier dagen lang kijken naar zijn verwrongen mond die geen woord meer kon produceren maar toch wijd open bleef en een stille schreeuw om hulp de kamer instuurde. Als een defect object dat nutteloze lucht blijft opzuigen. En niemand om zijn bed die vond dat deze vorm van afzichtelijk leed iets van waardigheid aan zijn leven toevoegde.

Gelukkig het volk en geprezen de wetgevers die zich van een eeuwenoude geborneerde visie op het leed hebben ontdaan.

Sylvain Ephimenco schopt met zijn column drie keer per week heilige huisjes omver in Trouw.

Lees ook: Zo ziet ons euthanasie-circus er dus uit in buitenlandse ogen

Bert Keizer, filosoof en arts bij de Levenseindekliniek, schreef in zijn laatste column voor Trouw over zijn presentatie over de Nederlandse praktijk rond euthanasie voor de Deense Raad voor de Ethiek. "De leden van de Raad luisterden met stijgende ontzetting naar mijn verhaal."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden