ColumnJamal Ouariachi

De Dipsausers sleuren migrantenschrijvers terug de kooi in

Toen in 2010 mijn debuutroman verscheen, verbaasde het me niet dat menig interviewer moeite had met mijn lijpe achternaam, die bovendien, in combinatie met een blanke kop, de vraag opriep waar ik vandaan kwam. Sommige mensen ervaren deze vraag als ‘microagressie’. Verborgen boodschap: je hoort hier eigenlijk niet, waar kom je écht vandaan?

Ik vind het een vraag die van warme interesse getuigt. Storender vond ik de vraag waarom die roman niet over mijn Marokkaanse achtergrond ging. Alsof een mens alleen zijn achtergrond is. Alsof ik niet ook een Nederlandse achtergrond heb. En alsof romanschrijvers niet juist scheppers van fictieve werelden zijn.

Toen mijn tweede roman verscheen, bleef de vraag uit, en terecht: schrijvers horen op hun werk beoordeeld te worden, niet op hun afkomst. U kunt zich dan ook wellicht voorstellen dat ik menig blonde krul uit mijn Marokkanenhoofd trok toen ik hoorde van het deze week verschenen boek ‘De goede immigrant’, een bundel met 23 teksten van relatief onbekende auteurs met een migratieachtergrond. Het boek is samengesteld door de beruchte antiracisme-activisten van de Dipsaus Podcast: Ebissé Rouw, Anousha Nzume en Mariam El Maslouhi. (Het is trouwens een erg wisselvallig boek, maar dit is geen recensie, het gaat me om iets anders.)

Hallucinante suggestie

In het voorwoord schrijven de samenstellers dat de geselecteerde auteurs tot de mensen behoren ‘over wie vaak wordt gedebatteerd en gesproken. Hier komen zij zelf aan het woord.’ De hallucinante suggestie is hier, dat de migrantenstem in dit boek pas voor het eerst gehoord wordt.

Schrijvers met een migratieachtergrond publiceren al decennia lang romans, ze winnen prijzen, schrijven columns, worden gevraagd als auteur van het boekenweekgeschenk of -essay, werken als journalist voor grote kranten, schrijven mee aan programma’s van politieke partijen en publiceren wetenschappelijke artikelen. Weten de Dipsaus-samenstellers dit écht niet?

In de uitgeefwereld is de blik nog veel te beperkt

Blijkbaar niet, want ze menen te ‘pionieren’ met dit boek, dat het eerste is in een voorgenomen reeks boeken geschreven door auteurs ‘van kleur’. In de uitgeefwereld is de blik nog veel te beperkt, stellen de Dipsausers in een interview in NRC. Volgens Anousha Nzume kijken ‘mensen continu met de blik van de Vijftigers naar nieuwe poëzie’. Interessant. Hoe kan het dan toch dat de zwarte dichteres Radna Fabias met haar hoogst originele bundel ‘Habitus’ vorig jaar zo’n beetje alle denkbare poëzieprijzen van Nederland won?

De samenstellers klagen over de literatuur die ze op school te lezen kregen, geschreven door oudere, witte mannen. Zouden ze echt niet weten dat scholieren tegenwoordig het werk van Mano Bouzamour en Khalid Boudou verslinden?

Hier wordt een strijd tegen windmolens gevoerd. Maar veel erger is dat de Dipsausers de schrijvers met een migratieachtergrond proberen terug te sleuren naar de kooi waar zij zich al jaren geleden uit bevrijd hebben.

Schrijver Jamal Ouariachi vervangt deze zomer columnist Stevo Akkerman. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden