KOPENHAGEN

De Denen willen elkaar vertrouwen, maar durven ze het nog?

KopenhagenBeeld thinkstock

De sfeer is vreemd in Kopenhagen, na de aanslagen dit weekend. Het lijkt net alsof iedereen een klein beetje aardiger voor elkaar is dan normaal. Vanochtend, op straat, zag ik een man een struikelende Somalische vrouw overeind helpen. Toen ze weer op haar benen stond, pakte hij haar even vast bij de schouder en hield zijn hand daar enkele seconden. Misschien zou hij dat normaal gesproken ook gedaan hebben, maar toch viel het me op.

Blijkbaar ben ik niet de enige die iets dergelijks merkt. "Nooit eerder hebben we zo veel omhelzingen en zoenen gekregen. Het is bijna een beetje eng", zegt een politieagent vandaag in de Deense krant Information. Toen hij gisteren op straat stond bij de herdenking bij het cultureel centrum Krudttønden (Het Kruidvat), was er tot zijn verbazing iemand die acht hotdogs kocht. "Voor mij en mijn collega's."

Maar tegelijkertijd hoor ik kritische geluiden. Dat moslims kunnen 'oprotten' als ze het niet bevalt in Denemarken - 'toch een van de beste landen ter wereld'. Ik hoor kennissen zeggen dat er de laatste jaren te veel een sfeer van 'wij' en 'zij' is geweest. Ik hoor buren zeggen dat Denemarken wat betreft integratie 'veel te naïef is'.

Naïef
Op sommige punten is Denemarken inderdaad naïef. De altijd bemande witte bewakingscontainers zoals Nederlanders die kennen bij de Portugese synagoge en de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam, zag ik tot dusver in Kopenhagen alleen bij de Amerikaanse ambassade. Na de aanslagen van dit weekend zal dit vermoedelijk veranderen.

Voor een interview ben ik wel eens in de gevangenis geweest, zonder dat ik werd gecontroleerd of de inhoud van mijn tas werd bekeken. Bij een plechtigheid stond ik ineens op centimeters afstand van een royal. In Denemarken kon ik gewoon op het vliegtuig stappen met breinaalden in mijn handtas. Pas in het buitenland werden die er uitgevist bij de veiligheidscontrole. Dat alles is weliswaar jaren geleden en sindsdien is de beveiliging overal aangescherpt. Maar toch.

Happiness-index
Denen staan bekend om een groot vertrouwen in elkaar. Deense wetenschappers doen zelfs onderzoek naar dat grote vertrouwen, dat volgens hen samenhangt met de hoge score van de Denen op de happiness-index. Eén van die wetenschappers verzamelt waargebeurde verhalen (voor hem uit eerste hand) die dat hoge onderlinge vertrouwen staven. Hij vertelde mij een keer zijn lievelingsverhaal, dat ik vaak opdis als ik met Nederlanders over de verschillen tussen Denemarken en Nederland praat.

Een student was het weekend bij haar ouders geweest in de provinciestad Skanderborg. Op weg terug naar Kopenhagen, waar ze studeerde, besefte ze dat ze haar Apple-laptop bij haar ouders had laten liggen. Ze belde haar vader en ze spraken af dat hij naar het station van Skanderborg zou gaan en daar de laptop zou meegeven aan een reiziger in de volgende trein naar Kopenhagen (drie uur verderop). Zijn dochter zou dan op het station van Kopenhagen de laptop in ontvangst nemen. En geloof het of niet, precies zo gebeurde het!

Standplaats
In de rubriek 'Standplaats' schrijven de correspondenten van Trouw over persoonlijke indrukken en ervaringen uit het dagelijks leven in hun gebied. Deze keer: Petra Sjouwerman uit Denemarken.

Beeld thinkstock

Vertrouwen
Denen mopperen er zelf vaak over dat dit vertrouwen aan het verdwijnen is. Bij verjaardagen komt het gesprek dan vanzelf op de verdwijnende groentestalletjes langs de weg bij boerderijen. Hier pak je zelf je aardappels of eieren en laat geld achter in een kistje. Volgens veel Denen is dat hét voorbeeld van het grote onderlinge vertrouwen. Maar omdat het geld steeds vaker verdween, timmerden boeren de geldkistjes vast in het stalletje en kun je je geld alleen nog door een gleuf doen. Andere boeren houden het helemaal voor gezien, omdat zowel alle groenten, eieren of het fruit én het geld verdwenen.

Ook mopperen sommige Denen in mijn omgeving vaak op buitenlanders die niet te vertrouwen zijn. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat Denen beduidend minder vertrouwen hebben in immigranten dan in elkaar.

Nederlands accent
Dat heb ik zelf ook ervaren. Zo nam alarmnummer 112 mijn telefoontje niet serieus en moest ik drie keer mijn Nederlandse achternaam spellen, terwijl er naast me een man in elkaar was gezakt en elke seconde telde. Andere keren merkte ik dat ik vanwege mijn accent in het Deens wantrouwiger werd behandeld dan mijn dochters, die accentloos Deens spreken.

Ik heb nog hoop: Denen zijn meestal aardig en behulpzaam. Op een dag vond ik een briefje in de bus van de postbode. Ik woonde toen in een dorpje waar je de post die je wilde versturen gewoon half uit je eigen brievenbus liet steken. Als de postbode dan langskwam, nam ze die brief gelijk mee terug naar het postkantoor. Op het papiertje stond: "Ik heb een paar extra postzegels op je brief naar Nederland gedaan, want er zat niet genoeg op. Het geld krijg ik wel van je."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden