Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Democraten beginnen te geloven in een overwinning in november

Opinie

Bas den Hond

Danny O'Connor, de Huis-kandidaat voor district 12 in de staat Ohio namens de Democraten, lijkt zijn Republikeinse tegenkandidaat te kunnen gaan verslaan. © AP
Column

De stemmen staakten dinsdag zo ongeveer in Ohio. De Republikein stond er het beste voor. Maar de Democraten vierden feest.

In een district dat een nieuw lid van het Huis van Afgevaardigden nodig had, Ohio 12, bij de stad Columbus, haalde de Republikein Troy Balderson 1754 stemmen meer dan de Democraat. Maar er zijn nog zo'n 3500 stembiljetten waar iets mee was, en die in de komende dagen op geldigheid moeten worden beoordeeld. Dus de kansen voor Danny O'Connor zijn nog niet helemaal verkeken.

Lees verder na de advertentie

En bovendien: op 6 november gaan die twee weer tegen elkaar, als in de Congresverkiezingen alle 435 zetels in het Huis op het spel staan. Gezien de uitslag van dinsdag zou O'Connor dan heel goed alsnog kunnen winnen – en met hem tientallen andere Democraten.

De Democraten zijn optimistisch over het behalen van een meerderheid in het Huis na november.

Het voorspellen van de uitslag van de Congresverkiezingen is altijd hachelijk. Landelijk gesproken staan de Democraten op winst. In peilingen waarbij alleen naar een partij wordt gevraagd, zegt 44,2 procent van de ondervraagde kiezers liever een Democraat dan een Republikein als vertegenwoordiger te hebben, terwijl een kleinere groep, 40,3 procent, voorkeur heeft voor een Republikein. Maar in de praktijk hebben zittende afgevaardigden die hun zetel verdedigen een streepje voor. En in veel districten maakt het historisch gezien nauwelijks uit wie de kandidaten zijn, die stemmen steevast Republikeins of Democratisch.

Gevaar

De strijd gaat dus om de districten die op de wip zitten. En dat verklaart de vreugde bij de Democraten. Ohio was eigenlijk niet zo'n district. Donald Trump won er in 2016 met 12 procent voorsprong op Hillary Clinton. Maar dinsdag was het opeens een dubbeltje op zijn kant.

De New York Times analyseerde dat weliswaar de harde kern van Trumps aanhang, die hem in 2016 in een aantal belangrijke staten deed winnen, hem onverminderd trouw blijft, maar dat die harde kern, van laagopgeleide blanke mannen, in veel districten niet de doorslag kan geven. De Republikeinen hebben daar ook de steun nodig van blanken met een hogere opleiding, en van vrouwen. Onder die groep waren er in 2016 ook heel wat Trumpstemmers te vinden. Maar die deden dat met minder enthousiasme. En velen slaan hem nu nog minder hoog aan.

Trump lijkt het gevaar dat dit oplevert niet te beseffen. In zijn toespraken en tweets richt hij zich vooral op zijn trouwe aanhangers. Dat kan hem helpen om in 2020 opnieuw verkozen te worden. Maar door die andere groepen te negeren, vergroot hij er het gevaar mee dat hij na november moet regeren met een Huis van Afgevaardigden dat vijandig tegenover hem staat.

De uitslag in Ohio is wat dat betreft een teken aan de wand. Die suggereert dat de schatting van het aantal districten dat de Democraten van de Republikeinen af kunnen pakken, omhoog moet. Van de 240 zetels die de Republikeinen nu in het Huis van Afgevaardigden hebben, zijn er 68 waar Trump im 2016 met een kleinere marge won dan in Ohio. Die zijn dus allemaal in gevaar. En dat terwijl de Republikeinen in november netto niet meer dan 22 zetels mogen verliezen.

Een Democratisch Huis kan president Trump afzetten, is de reactie van veel activisten.

De Democraten zijn dus optimistisch over het behalen van een meerderheid in het Huis na november. Maar er zou nog van alles mis voor ze kunnen gaan.

De economie zou bijvoorbeeld de rest van het jaar uitstekend kunnen blijven draaien. Economen verklaren de goede groeicijfers van het afgelopen kwartaal onder andere uit een koopgolf door bedrijven die de verhoging van invoerrechten op producten uit China voor wilden zijn. Als ze gelijk hebben, zakt de groei in het derde kwartaal weer in. Maar als het met de economie goed blijft gaan, hebben de Republikeinen een ijzersterk argument tijdens de campagnes: wat je ook zou kunnen aanmerken op deze president en zijn partij, ze boekt resultaat.

De Democraten zouden ook misstappen kunnen maken bij het selecteren van kandidaten. Een paar weken geleden leek dat een mogelijkheid. In New York werd tijdens de voorverkiezing Alexandria Ocasio-Cortez gekozen, die zich afficheert als 'democratisch socialist'. In november wordt ze zeer waarschijnlijk gekozen, een Republikein maakt daar geen kans. Overal in het land roeren zich activisten die een linksere koers willen. Maar in veel andere districten zou zo'n extreme kandidaat een probleem zijn.

Ocasio-Cortez, op slag beroemd, heeft haar best gedaan om elders linksere kandidaten te laten winnen, ze voerde voor hen campagne met Bernie Sanders. Maar tijdens de voorverkiezingen die dinsdag in een aantal staten werden gehouden, wonnen toch vooral gematigde kandidaten. Die werden door de acties van Sanders en Ocasio-Cortez soms wel gedwongen, wat linksere standpunten te verkondigen dan ze anders gedaan zouden hebben.

En als er niets misgaat en de Democraten winnen in november, wat kunnen ze daar dan mee? In ieder geval wetten blokkeren die Trump aangenomen zou willen hebben. Maar dat is geen echte vooruitgang: in de Senaat kunnen ze dat nu al, en na november vast ook, doordat de regels van de Senaat een grote minderheid dat recht geven.

Een Democratisch Huis kan president Trump afzetten, is de reactie van veel activisten. Maar het Huis van Afgevaardigden kan dat niet op zijn eentje. Het kan stemmen voor <impeachment>, maar dat is nog maar de eerste fase van een afzettingsprocedure. Daarna moet de Senaat met tweederde meerderheid instemmen met die afzetting, en de kans daarop is, gezien de samenstelling daarvan, niet groot.

Als de Democraten de verkiezingen in november winnen, wordt er uit een ander vaatje getapt

Maar waar het Huis van Afgevaardigden de Senaat niet voor nodig heeft, is onderzoek doen naar het doen en laten van de president en zijn ministers. Commissies hebben het recht getuigen te horen onder ede en documenten op te vragen. En daarbij maakt de partij die de meerderheid heeft, de dienst uit.

Tot nu toe zijn dat de Republikeinen, en die gebruiken die onderzoeken vooral om twijfel te zaaien over de eerlijkheid waarmee speciaal aanklager Robert Mueller onderzoek doet naar de Russische inmenging in de verkiezingen en Trumps mogelijke betrokkenheid daarbij. Als de Democraten de verkiezingen in november winnen, wordt er uit een ander vaatje getapt. De twee jaar tot de volgende presidentsverkiezingen worden dan echt leerzaam.

Lees ook: 

Het feitenvrije presidentschap van Donald Trump

In de eerste anderhalf jaar van zijn presidentschap deed Trump de waarheid 4229 keer geweld aan, zo turfde The Washington Post. Journalisten en media-experts broeden op nieuwe manieren om verslag te doen vanhun feitenmijdende president.

Trump vindt dit het beste nepnieuws van 2017

Trumps nieuwste wapen in zijn vete met de pers: een ludieke prijs. Maar een partijgenoot haalde hard uit naar de president.

Deel dit artikel

De Democraten zijn optimistisch over het behalen van een meerderheid in het Huis na november.

Een Democratisch Huis kan president Trump afzetten, is de reactie van veel activisten.

Als de Democraten de verkiezingen in november winnen, wordt er uit een ander vaatje getapt